ॲसिटिलसिस्टीन (Acetylcysteine): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
ॲसिटिलसिस्टीन हे म्युकोलिटिक (कफ पातळ करणारे औषध) आहे: ते घट्ट, चिकट कफ पातळ करते, ज्यामुळे तो खोकून बाहेर काढणे सोपे होते. कफाचा त्रास होणाऱ्या छातीच्या काही आजारांमध्ये याचा वापर केला जातो. बुडबुडे येणारी (इफर्व्हेसंट) गोळी पाण्यात विरघळवून लगेच प्यायची असते. हे खोकला थांबवणारे सामान्य औषध नाही, आणि जो खोकला अनेक आठवडे टिकतो त्यासाठी डॉक्टरांना दाखवावे लागते.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
ॲसिटिलसिस्टीन कसे काम करते?
ॲसिटिलसिस्टीन कफ घट्ट आणि चिकट बनवणारे रासायनिक बंध तोडते. कफ पातळ होतो आणि खोकून श्वसनमार्गातून बाहेर काढणे सोपे होते.
ॲसिटिलसिस्टीन कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. बुडबुडे येणारी गोळी एका ग्लास पाण्यात पूर्ण विरघळवा आणि लगेच प्या. डॉक्टरांनी वेगळे सांगितले नसल्यास शरीरात पुरेसे पाणी राहील याची काळजी घ्या.
ॲसिटिलसिस्टीन चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक ॲसिटिलसिस्टीन चांगल्या प्रकारे सहन करतात. साइड इफेक्ट सहसा सौम्य असतात, पण काहींसाठी वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- मळमळ किंवा उलट्या
- जुलाब किंवा पोट बिघडणे
- छातीत जळजळ
- डोकेदुखी
- कानात घंटा वाजल्यासारखा आवाज येणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- चेहरा, ओठ, जीभ किंवा घसा सुजणे, अंगावर पुरळ येणे किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे (ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- छातीत नव्याने सुरू झालेली किंवा वाढलेली घरघर किंवा जखडल्यासारखे वाटणे
- रक्ताच्या उलट्या होणे किंवा काळी शौच होणे
- त्वचेच्या गंभीर प्रतिक्रिया, जसे फोड येणे किंवा त्वचा निघणे
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी ॲसिटिलसिस्टीन वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोलावे, किंवा हे औषध वापरताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- ॲसिटिलसिस्टीन किंवा त्यातील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- दमा किंवा श्वसनमार्ग आकुंचन पावणारे इतर आजार: यामुळे कधीकधी श्वसनमार्ग आकुंचन पावू शकतो (ब्रॉन्कोस्पाझम), म्हणून फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वापरा
- सध्या किंवा पूर्वी पोटात किंवा ड्युओडेनममध्ये अल्सर (व्रण) असणे
- जो खोकला काही आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकतो, किंवा ताप, छातीत दुखणे किंवा धाप लागणे यासोबत येतो, त्यासाठी डॉक्टरांकडून तपासणी आवश्यक आहे
- ॲसिटिलसिस्टीन किंवा त्यातील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- गर्भावस्था व स्तनपान: वापरण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोला
- बुडबुडे येणाऱ्या गोळीत सोडियम असते; कमी मिठाचा आहार घेणाऱ्यांनी, तसेच किडनी किंवा हृदयाचे आजार असणाऱ्यांनी डॉक्टरांना विचारून घ्यावे
ॲसिटिलसिस्टीन सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
ॲसिटिलसिस्टीन इतर औषधे कशी काम करतात यावर परिणाम करू शकते. तुम्ही घेत असलेल्या सर्व औषधांबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- काही अँटिबायोटिक (उदाहरणार्थ काही टेट्रासायक्लिन आणि सेफॅलोस्पोरिन): ती ॲसिटिलसिस्टीनपासून किमान सुमारे 2 तासांच्या अंतराने घ्या
- खोकला दाबणारी औषधे: ती कफ बाहेर पडण्यात अडथळा आणू शकतात, म्हणून याच्यासोबत सहसा टाळली जातात
- नायट्रोग्लिसरीन (ग्लिसरिल ट्रायनायट्रेट): ब्लड प्रेशर कमी करण्याचा परिणाम आणि डोकेदुखी वाढू शकते
कोणी जास्त घेतल्यास
सांगितलेल्यापेक्षा खूप जास्त घेतल्यास मळमळ, उलट्या आणि जुलाब होऊ शकतात. कोणी सांगितलेल्यापेक्षा खूप जास्त औषध घेतल्यास 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि औषधाचे पाकीट सोबत घ्या.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात विक्रीसाठी मंजूर. शेड्यूलची स्थिती पाकिटावर तपासून घ्यावी. फक्त ॲसिटिलसिस्टीन हा एकच घटक असलेले औषध ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. मिश्र औषधांमध्ये इतर औषधेही असतात, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
ॲसिटिलसिस्टीन हे या प्रकारचे औषध आहे.
ॲसिटिलसिस्टीन असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये ॲसिटिलसिस्टीन असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- म्युसिनॅक 600 (Mucinac 600) · 600 mg बुडबुडे येणारी (इफर्व्हेसंट) गोळी
ॲसिटिलसिस्टीन कशासाठी वापरले जाते?
ॲसिटिलसिस्टीन असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Cough and cold
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक ॲसिटिलसिस्टीन च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
ॲसिटिलसिस्टीन कशासाठी वापरतात?
तोंडाने घ्यायचा प्रकार छातीच्या काही आजारांमध्ये घट्ट, चिकट कफ सैल करण्यासाठी वापरतात, ज्यामुळे तो खोकून बाहेर काढणे सोपे होते. ते तुमच्यासाठी योग्य आहे का आणि किती काळ घ्यावे हे डॉक्टर ठरवतात.
बुडबुडे येणारी गोळी कशी घ्यावी?
गोळी एका ग्लास पाण्यात टाका, ती पूर्ण विरघळून बुडबुडे येणे थांबेपर्यंत थांबा, आणि लगेच प्या. वेळेबद्दल लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
हे अँटिबायोटिकसोबत घेता येते का?
काही अँटिबायोटिक ॲसिटिलसिस्टीनपासून किमान सुमारे 2 तासांच्या अंतराने घ्यावी लागतात. तुम्हाला दिलेल्या अँटिबायोटिकच्या वेळेबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला विचारा.
यामुळे खोकला थांबतो का?
नाही. हे कफ पातळ करते, ज्यामुळे तुम्ही तो खोकून बाहेर काढू शकता, आणि हे खोकला थांबवणारे औषध नाही. जो खोकला काही आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकतो, किंवा धाप लागणे किंवा छातीत दुखणे यासोबत असतो, त्यासाठी डॉक्टरांना दाखवावे लागते.
म्युसिनॅक आणि ॲसिटिलसिस्टीन एकच आहेत का?
म्युसिनॅक हे ॲसिटिलसिस्टीन असलेल्या औषधांचे ब्रँड नाव आहे. उत्पादन बदलण्यापूर्वी पाकिटावरील स्ट्रेंथ (मिग्रॅ) आणि प्रकार तपासा.
स्रोत
- NACSYS 600 mg effervescent tablets: summary of product characteristics. electronic Medicines Compendium (UK)
- ATC/DDD Index: R05CB Mucolytics. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- Cough. NHS (UK)