ॲसायक्लोव्हिर (Acyclovir): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
ॲसायक्लोव्हिर (ॲसिक्लोव्हिर) हे डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे अँटिव्हायरल औषध आहे, जे हर्पिस विषाणूंमुळे होणाऱ्या इन्फेक्शनवर उपचार करण्यासाठी वापरतात. यात ओठांवरील फोड, जननेंद्रियांचा हर्पिस, शिंगल्स आणि कांजिण्या (चिकनपॉक्स) यांचा समावेश आहे. हे विषाणूला मंद करते पण त्याला शरीरातून काढून टाकत नाही, आणि लवकर सुरू केल्यास सर्वात चांगले काम करते. हे अँटिव्हायरल औषधांच्या वर्गात येते.
वैद्यकीय पुनरावलोकन: V.Ragha Sai Pravallika, B.Pharm · नोंदणी क्र. TG081267 (Telangana Pharmacy Council)
शेवटचे पुनरावलोकन:
ॲसायक्लोव्हिर कसे काम करते?
विषाणूचे इन्फेक्शन झालेल्या पेशींच्या आत ॲसायक्लोव्हिरचे रूपांतर अशा स्वरूपात होते, जे विषाणू आपल्या रचनेतील एक भाग समजतो. त्यामुळे विषाणू आपल्या जनुकीय घटकाची (जेनेटिक मटेरियल) प्रत तयार करू शकत नाही. विषाणू कमी पसरतो, पण तो शरीरात राहतो.
ॲसायक्लोव्हिर कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. ॲसायक्लोव्हिर सहसा काही दिवस, दिवसातून अनेकदा, भरपूर पाण्यासोबत घेतले जाते. डोस किती असावा आणि किती दिवस लागेल हे तुमचे डॉक्टर ठरवतात.
ॲसायक्लोव्हिर चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक ॲसायक्लोव्हिर गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट सामान्य व सौम्य असतात, पण काहींसाठी वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- डोकेदुखी किंवा चक्कर येणे
- मळमळ, उलट्या, जुलाब किंवा पोटदुखी
- अंगावर पुरळ किंवा खाज, किंवा उन्हात त्वचेवर प्रतिक्रिया
- थकवा किंवा ताप
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- चेहरा, ओठ, जीभ किंवा घसा सुजणे, किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे (तीव्र ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- त्वचा किंवा डोळे पिवळे पडणे (लिव्हरच्या त्रासाची शक्यता)
- नेहमीपेक्षा खूप कमी लघवी होणे (किडनीच्या त्रासाची शक्यता)
- गोंधळल्यासारखे वाटणे, अस्वस्थता किंवा झटके (फिट्स)
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी ॲसायक्लोव्हिर घेण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोलावे, किंवा हे औषध घेताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- ॲसायक्लोव्हिर, व्हॅलासायक्लोव्हिर किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- ॲसायक्लोव्हिर किंवा व्हॅलासायक्लोव्हिरची ॲलर्जी
- किडनीचे आजार: डोस बदलावा लागू शकतो
- उलट्या किंवा जुलाबामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता: भरपूर द्रवपदार्थ प्या
- कमजोर रोगप्रतिकारशक्ती, जसे HIV किंवा केमोथेरपी सुरू असताना
- गर्भावस्था व स्तनपान: हे औषध घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना सांगा
- फोड दिसत नसतानाही जननेंद्रियांचा हर्पिस जोडीदाराला होऊ शकतो
ॲसायक्लोव्हिर सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
ॲसायक्लोव्हिरचा काही इतर औषधांशी परस्पर परिणाम होऊ शकतो. हर्बल औषधांसह तुम्ही जे काही घेता त्याबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- प्रोबेनेसिड (गाउटचे औषध)
- सिमेटिडिन (पोटातील ॲसिडचे औषध)
- मायकोफेनोलेट मोफेटिल (अवयव प्रत्यारोपणानंतर वापरले जाते)
कोणी जास्त घेतल्यास
चुकून एक जास्तीची गोळी घेतल्यास त्रास होण्याची शक्यता कमी आहे, पण जास्त प्रमाणात घेतल्यास किडनीला हानी पोहोचू शकते. कोणी चिठ्ठीत लिहिलेल्यापेक्षा खूप जास्त औषध घेतल्यास 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. फक्त ॲसायक्लोव्हिर हा एकच घटक असलेले औषध ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. पाकिटावर छापलेले शेड्यूल पाहा.
औषधाचा प्रकार
ॲसायक्लोव्हिर हे या प्रकारचे औषध आहे.
ॲसायक्लोव्हिर असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये ॲसायक्लोव्हिर असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- ॲसिव्हिर 400 (Acivir 400) · 400 mg गोळी
ॲसायक्लोव्हिर कशासाठी वापरले जाते?
ॲसायक्लोव्हिर असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Viral infections
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक ॲसायक्लोव्हिर च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
ॲसायक्लोव्हिर कशासाठी वापरतात?
ॲसायक्लोव्हिर हे अँटिव्हायरल औषध आहे, जे डॉक्टरांच्या सल्ल्याने हर्पिस विषाणूंमुळे होणाऱ्या इन्फेक्शनसाठी, जसे ओठांवरील फोड, जननेंद्रियांचा हर्पिस, शिंगल्स आणि कांजिण्या, वापरतात. ते विषाणूला मंद करते पण त्याला शरीरातून काढून टाकत नाही.
ॲसायक्लोव्हिर हर्पिस विषाणूला कायमचे काढून टाकते का?
नाही. ते विषाणूला मंद करते, ज्यामुळे इन्फेक्शन लवकर शांत होऊ शकते, पण विषाणू शरीरात राहतो आणि परत येऊ शकतो. काय अपेक्षा ठेवावी आणि जननेंद्रियांचा हर्पिस जोडीदाराला होण्यापासून कसे टाळावे हे डॉक्टरांना विचारा.
ॲसायक्लोव्हिरसोबत भरपूर पाणी का प्यावे?
ॲसायक्लोव्हिर किडनीमार्फत शरीराबाहेर पडते. पुरेसे द्रवपदार्थ प्यायल्याने किडनीला ते बाहेर टाकण्यास मदत होते, आणि किडनीचे काम कमी असल्यास किंवा उलट्या किंवा जुलाब होत असल्यास हे अधिक महत्त्वाचे ठरते. पुरेसे द्रवपदार्थ घेता येत नसल्यास डॉक्टरांना सांगा.
स्रोत
- Aciclovir. NHS (UK)
- Acyclovir. MedlinePlus, US National Library of Medicine
- Shingles. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: J05AB01. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)