आयव्हरमेक्टिन (Ivermectin): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
आयव्हरमेक्टिन हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे परजीवीविरोधी औषध आहे. ते जंतांच्या काही इन्फेक्शनवर, जसे की स्ट्राँगिलॉइडायसिस (आतड्यातील सुतासारखा जंत) आणि ऑन्कोसर्सायसिस (नदी अंधत्व), उपचार करण्यासाठी वापरले जाते. हे अँटिहेल्मिंथिक (जंतांवरील औषधे) गटात येते. ते अनेकदा रिकाम्या पोटी एकाच डोसमध्ये दिले जाते. जनावरांसाठी बनवलेली उत्पादने माणसांसाठी सुरक्षित नसतात.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
आयव्हरमेक्टिन कसे काम करते?
आयव्हरमेक्टिन जंताच्या मज्जातंतू आणि स्नायूंच्या पेशींमधील वाहिन्यांना (चॅनेल) चिकटून त्या उघड्या ठेवते. जंताला पक्षाघात होतो, तो खाऊ शकत नाही किंवा हलू शकत नाही, आणि शरीरातून बाहेर टाकला जातो.
आयव्हरमेक्टिन कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. आयव्हरमेक्टिन सहसा रिकाम्या पोटी पाण्यासोबत एकाच डोसमध्ये घेतले जाते, आणि काही इन्फेक्शनमध्ये डोस पुन्हा घ्यावा लागतो. डोस किती असावा हे डॉक्टर ठरवतात.
आयव्हरमेक्टिन चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक आयव्हरमेक्टिन गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट्स सामान्य आणि सौम्य असतात, पण काहींसाठी वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- चक्कर येणे, अशक्तपणा किंवा भूक न लागणे
- मळमळ, उलट्या, पोटदुखी किंवा जुलाब
- नदी अंधत्वामध्ये: सूज, सांधेदुखी, ताप किंवा हृदयाचे ठोके जलद होणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- त्वचेवर फोड येणे किंवा त्वचा सोलवटणे, अंगावर पुरळ किंवा गांधी उठणे. लगेच वैद्यकीय मदत घ्या
- गोंधळ होणे, झोप येणे किंवा शुद्ध हरपणे
- फिट येणे, धूसर दिसणे किंवा चालायला त्रास होणे
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी आयव्हरमेक्टिन घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारावे, किंवा ते घेताना जास्त काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- आयव्हरमेक्टिन किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- जनावरांसाठी बनवलेली उत्पादने
- आयव्हरमेक्टिनची ॲलर्जी
- गर्भावस्था किंवा स्तनपान: सुरक्षितता सिद्ध झालेली नाही
- कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती
- पश्चिम किंवा मध्य आफ्रिकेत राहून आलेले असणे (लोआयसिस): गंभीर प्रतिक्रिया होऊ शकते
- जनावरांसाठी बनवलेली उत्पादने कधीही वापरू नका
आयव्हरमेक्टिन सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
आयव्हरमेक्टिनचा इतर औषधांशी परस्परसंवाद होऊ शकतो. तुम्ही घेत असलेल्या प्रत्येक गोष्टीबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- इतर चिठ्ठीवरील औषधे, चिठ्ठीशिवाय मिळणारी औषधे आणि वनौषधी उत्पादने: डॉक्टरांना सांगा
- अमेरिकेची सीडीसी अझिथ्रोमायसिन, ट्रायमेथोप्रिम/सल्फामेथॉक्साझोल आणि सेटिरिझिन ही औषधे विचारात घ्यावीत अशी म्हणून नमूद करते
कोणी जास्त घेतल्यास
जास्तीच्या डोसमुळे फिट येणे, उलट्या आणि चक्कर येऊ शकते. कोणी सांगितलेल्यापेक्षा खूप जास्त घेतले असेल तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. एकच घटक असलेले आयव्हरमेक्टिन ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. पाकिटावर छापलेले शेड्यूल पाहा.
औषधाचा प्रकार
आयव्हरमेक्टिन हे या प्रकारचे औषध आहे.
आयव्हरमेक्टिन असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये आयव्हरमेक्टिन असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- आयव्हेकॉप 12 (Ivecop 12) · 12 mg गोळी
आयव्हरमेक्टिन कशासाठी वापरले जाते?
आयव्हरमेक्टिन असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Worm infections
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक आयव्हरमेक्टिन च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
आयव्हरमेक्टिन कशासाठी वापरले जाते?
आयव्हरमेक्टिन हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे, जे डॉक्टरांच्या सल्ल्याने स्ट्राँगिलॉइडायसिस आणि ऑन्कोसर्सायसिस (नदी अंधत्व) यांसारख्या जंतांच्या काही इन्फेक्शनवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाते.
जनावरांसाठीचे आयव्हरमेक्टिन माणसांसाठी सुरक्षित आहे का?
नाही. जनावरांसाठी बनवलेली उत्पादने फक्त विशिष्ट प्राण्यांच्या प्रजातींवर तपासलेली असतात आणि ती माणसांना गंभीर हानी पोहोचवू शकतात. फक्त डॉक्टरांनी लिहून दिलेले आणि अधिकृत फार्मसीकडून मिळालेले आयव्हरमेक्टिनच वापरा.
गर्भावस्थेत आयव्हरमेक्टिन घेता येते का?
गर्भावस्थेतील सुरक्षितता सिद्ध झालेली नाही. तुम्ही गर्भवती असाल, असण्याची शक्यता असेल, बाळाचे नियोजन करत असाल किंवा स्तनपान करत असाल तर डॉक्टरांना सांगा, म्हणजे ते फायदे आणि धोके यांचा विचार करू शकतील.
स्रोत
- Ivermectin. MedlinePlus, US National Library of Medicine
- Clinical care of scabies. Centers for Disease Control and Prevention (US)
- Soil-transmitted helminth infections. World Health Organization
- ATC/DDD Index: P02CF01. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)