म्युपिरोसिन (Mupirocin): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
म्युपिरोसिन हे त्वचेवर लावण्याचे अँटिबायोटिक मलम आहे. इम्पेटिगोसारख्या त्वचेच्या जंतुसंसर्गावर (बॅक्टेरियल इन्फेक्शन) उपचार करण्यासाठी ते वापरतात. ते फक्त जंतूंवर (बॅक्टेरिया) काम करते, बुरशी किंवा विषाणूंमुळे होणाऱ्या पुरळांसाठी नाही. हे त्वचेवर लावण्यासाठी डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे, आणि ते किती काळ वापरायचे हे डॉक्टर ठरवतात.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
म्युपिरोसिन कसे काम करते?
म्युपिरोसिन जंतूंना स्वतःची प्रथिने बनवण्यासाठी लागणाऱ्या एका एन्झाइमला रोखते. या प्रथिनांशिवाय जंतू वाढू शकत नाहीत, ज्यामुळे त्वचा बरी होण्यास मदत होते.
म्युपिरोसिन कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. साधारणपणे बाधित त्वचेवर स्वच्छ हात, कापसाचा बोळा किंवा गॉझने थोडेसे मलम लावले जाते, आणि ते किती वेळा आणि किती काळ लावायचे हे डॉक्टर ठरवतात.
म्युपिरोसिन चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोकांना त्वचेवर म्युपिरोसिन लावल्याने काही त्रास होत नाही. साइड इफेक्ट झाल्यास ते साधारणपणे लावलेल्या जागेपुरते आणि सौम्य असतात.
क्वचित किंवा सौम्य
- लावलेल्या जागी जळजळ, टोचल्यासारखे वाटणे किंवा दुखणे
- खाज
- त्याच जागी त्वचा लाल होणे, कोरडी पडणे किंवा पुरळ येणे
- मळमळ (कमी वेळा)
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- चेहरा, ओठ, जीभ किंवा घसा सुजणे, अंगावर गांधी उठणे किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे. ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- पुरळ किंवा त्रास वाढत जाणे. वापर थांबवा आणि डॉक्टरांना सांगा
- अँटिबायोटिक वापरताना किंवा नंतर होणारे तीव्र किंवा पाण्यासारखे जुलाब
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी म्युपिरोसिन वापरताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- म्युपिरोसिन किंवा मलमातील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- ते डोळ्यांपासून दूर ठेवा; डोळ्यात गेल्यास पाण्याने नीट धुवा
- ते फक्त त्वचेसाठी आहे, डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय नाकाच्या आत किंवा तोंडावर किंवा इतर ओलसर भागांवर लावू नये
- किडनीच्या समस्या किंवा त्वचेचे मोठे उघडे खराब झालेले भाग: मलमाचा आधार शरीरात शोषला जाऊ शकतो, म्हणून आधी डॉक्टरांना विचारा
- नसेतून ड्रिप लावलेल्या जागांच्या किंवा सेंट्रल लाइनच्या आजूबाजूला ते वापरू नका
- दीर्घकाळ वापरल्यास बुरशीसह इतर सूक्ष्मजीव वाढू शकतात
- गर्भावस्था आणि स्तनपान: माणसांबाबत माहिती कमी आहे; डॉक्टरांना विचारा
म्युपिरोसिन सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
त्वचेवर वापरल्या जाणाऱ्या म्युपिरोसिनचे ज्ञात परस्परप्रभाव (इंटरॅक्शन) कमी आहेत, पण त्याच जागी लावलेली इतर उत्पादने महत्त्वाची ठरू शकतात.
- त्याच जागी इतर लोशन, क्रीम किंवा मलम: लेबलमध्ये सल्ला आहे की उपचार करत असलेल्या जागी एकाच वेळी दुसरे काहीही लावू नये
कोणी जास्त घेतल्यास
त्वचेवर थोडे जास्त लावले गेले तर ते गंभीर ठरण्याची शक्यता कमी आहे. ते मोठ्या प्रमाणात गिळले गेले तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि पाकीट सोबत घ्या.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात प्रिस्क्रिप्शनवर मिळणारे अँटिबायोटिक मलम म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. फक्त म्युपिरोसिन हा एकच घटक असलेले औषध ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. इतर घटकांसोबतच्या मिश्र उत्पादनांकडे वेगळ्या पद्धतीने पाहिले जाते, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
म्युपिरोसिन हे या प्रकारचे औषध आहे.
म्युपिरोसिन असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये म्युपिरोसिन असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- टी-बॅक्ट (T-Bact) · 2% त्वचेवर लावायचे मलम
म्युपिरोसिन कशासाठी वापरले जाते?
म्युपिरोसिन असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक म्युपिरोसिन च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
म्युपिरोसिन कशासाठी वापरतात?
म्युपिरोसिन मलम डॉक्टरांनी सल्ला दिल्यास इम्पेटिगोसारख्या जंतुसंसर्गांवर उपचार करण्यासाठी त्वचेवर लावले जाते. गजकर्णासारख्या बुरशीच्या इन्फेक्शनवर किंवा ओठांवरील फोड (कोल्ड सोअर) यांसारख्या विषाणूंमुळे होणाऱ्या त्रासांवर ते उपचार करत नाही.
म्युपिरोसिनचा फरक पडत नसल्यासारखे वाटले तर मी काय करावे?
3 ते 5 दिवसांत काही फरक न पडल्यास वैद्यकीय तपासणी करून घ्यावी, असा अमेरिकन लेबलचा सल्ला आहे. त्वचा बरी होत नसेल किंवा बिघडत असेल, तर आणखी जास्त काळ लावत राहण्यापेक्षा किंवा स्वतःच क्रीम बदलण्यापेक्षा डॉक्टरांकडे परत जा.
मी म्युपिरोसिन नाकाच्या आत लावू शकतो का?
तुमच्या डॉक्टरांनी नाकासाठीचा प्रकार लिहून दिला असेल तरच. त्वचेवर लावण्याचे मलम नाकाच्या आत किंवा इतर ओलसर भागांवर वापरण्यासाठी बनवलेले नाही. नाकासाठी वेगळे उत्पादन मिळते, म्हणून लेबल पाहा आणि डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला विचारा.
स्रोत
- Mupirocin ointment, 2%: prescribing information (PAI Pharma). DailyMed, US National Library of Medicine
- Impetigo. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: D06AX09 mupirocin. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)