झायलोमेटाझोलिन (Xylometazoline): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
झायलोमेटाझोलिन हे नाक मोकळे करणारे (नेझल डिकंजेस्टंट) औषध आहे. ते नाकात टाकतात आणि सर्दी, हे फिव्हर (परागकणांमुळे होणारी ॲलर्जी) व सायनसच्या त्रासांमुळे चोंदलेल्या नाकापासून आराम मिळण्यासाठी वापरतात. ते काही मिनिटांत काम करते, पण फक्त काही दिवसच वापरावे. जास्त काळ वापरल्यास नाक चोंदणे परत येऊ शकते किंवा वाढू शकते.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
झायलोमेटाझोलिन कसे काम करते?
हे नाकाच्या आतील आवरणातील लहान रक्तवाहिन्या आकुंचित करते, त्यामुळे सूज कमी होते आणि हवा अधिक सहज जाऊ शकते.
झायलोमेटाझोलिन कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. तुमच्या पाकिटावर वेगळे लिहिलेले नसेल तर सलग 5 दिवसांपेक्षा जास्त वापरू नका.
कोणी काळजी घ्यावी
- पाकिटावर सांगितलेल्या कालावधीपेक्षा जास्त वापरू नका; ब्रिटनची नियामक संस्था आता हे 5 दिवसांपुरते मर्यादित ठेवते
- प्रौढांसाठीची स्ट्रेंथ (0.1%) 12 वर्षांखालील मुलांसाठी नाही; मुलांच्या उत्पादनांची स्ट्रेंथ कमी असते
- MAOI प्रकारच्या नैराश्याच्या औषधांसोबत, किंवा ती बंद केल्यानंतर 14 दिवसांच्या आत, अजिबात वापरू नये
- हृदयविकार, उच्च रक्तदाब, थायरॉइड जास्त कार्यरत असणे, मधुमेह, वाढलेली प्रोस्टेट, अरुंद-कोनाचा ग्लॉकोमा, किंवा नुकतीच मेंदूची किंवा पिट्युटरी ग्रंथीची शस्त्रक्रिया झालेली असेल तर आधी डॉक्टरांना विचारा
- गर्भावस्था आणि स्तनपान: आधी डॉक्टरांना विचारा
औषधाचा प्रकार
झायलोमेटाझोलिन हे या प्रकारचे औषध आहे.
झायलोमेटाझोलिन असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये झायलोमेटाझोलिन असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- ओट्रिविन (Otrivin) · 0.1% w/v (VERIFY on pack) नाकात टाकायचे थेंब किंवा नेझल स्प्रे (कोणता ते पॅकवर तपासा)
झायलोमेटाझोलिन कशासाठी वापरले जाते?
झायलोमेटाझोलिन असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Blocked nose (nasal congestion)
- Cough and cold
नेहमीचे प्रश्न
झायलोमेटाझोलिन 5 दिवसांपेक्षा जास्त का वापरू नये?
जास्त काळ वापरल्यास रिबाउंड कंजेशन होऊ शकते, म्हणजे परिणाम ओसरताना नाक आणखी चोंदते, आणि राइनायटिस मेडिकामेंटोसा नावाचा दीर्घकाळ टिकणारा त्रासही होऊ शकतो. ब्रिटनची नियामक संस्था या स्प्रेंचा वापर पाच दिवसांपुरता मर्यादित ठेवते. तरीही नाक चोंदलेलेच राहिले तर डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टशी बोला.
स्रोत
- Recommended use of some nasal decongestant sprays limited to five days by UK regulator. GOV.UK (MHRA), 30 April 2026
- Otrivine Adult Nasal Drops (xylometazoline hydrochloride 0.1% w/v): patient information leaflet (revised 2/2024). Haleon UK, via the electronic medicines compendium (UK)
- ATC/DDD Index: R01AA07 xylometazoline. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology