ସେଟିରିଜିନ (Cetirizine): ବ୍ୟବହାର, ଏହା କିପରି କାମ କରେ, ଔଷଧ
ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ অসমীয়া
ସେଟିରିଜିନ ଏକ ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ ଔଷଧ, ଯାହା ଛିଙ୍କ, ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା ବା ନାକରେ କୁଣ୍ଡାଇ, ଆଖିରେ କୁଣ୍ଡାଇ ଓ ପାଣି ଝରିବା, ଏବଂ କୁଣ୍ଡାଇଆ ଫୁଲା ଚକା ଚକା ଦାଗ (ହାଇଭସ) ପରି ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣରୁ ଆରାମ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଦିନକୁ ଥରେ ଖିଆଯାଏ ଏବଂ ପୁରୁଣା ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ନିଦ ଲାଗେ, ତଥାପି କେତେକ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଦ ନିଦ ଲାଗେ। ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ ହେଉଛି ସେଟିରିଜିନର ସକ୍ରିୟ ରୂପ, ତେଣୁ ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ସମୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି। ଏହି ପୃଷ୍ଠା ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଆମର ପଞ୍ଜୀକୃତ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।
ସେଟିରିଜିନ କିପରି କାମ କରେ?
ସେଟିରିଜିନ H1 ହିଷ୍ଟାମିନ ରିସେପ୍ଟରକୁ ରୋକେ, ତେଣୁ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସମୟରେ ନିର୍ଗତ ହିଷ୍ଟାମିନ ଛିଙ୍କ, କୁଣ୍ଡାଇ, ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା ବା ହାଇଭସ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏହାର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ବଦଳିନଥାଇ ପରିସ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ, ତେଣୁ କିଡନୀ ରୋଗ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କମ୍ ମାତ୍ରା ଦରକାର ହୋଇପାରେ।
ସେଟିରିଜିନ କିପରି ନେବେ
ଲେବଲ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ। ସେଟିରିଜିନ ସାଧାରଣତଃ ଦିନକୁ ଥରେ ଖିଆଯାଏ, ଏବଂ ଏହା ନିଦ ନିଦ ଲାଗିପାରେ ବୋଲି ଲେବଲରେ ପ୍ରାୟତଃ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖାଇବାକୁ କୁହାଯାଏ। କିଡନୀ ବା ଲିଭର ରୋଗ ଥିବା ଲୋକ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ମାତ୍ରା ଡାକ୍ତର ସ୍ଥିର କରିବା ଦରକାର।
ସେଟିରିଜିନ ର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ସେଟିରିଜିନ ସାଧାରଣତଃ ଭଲ ଭାବେ ସହ୍ୟ ହୁଏ। ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା ଓ ପାଟି ଶୁଖିବା ହେଉଛି ଲୋକେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ପ୍ରଭାବ।
କମ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ
- ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତି
- ପାଟି ଶୁଖିବା
- ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା
- ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା
- ବାନ୍ତି ଲାଗିବା
- ଗଳା ବ୍ୟଥା କିମ୍ବା ନାକରେ ଜ୍ୱଳାପୋଡ଼ା
ବିରଳ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର: ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ
- ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ଲକ୍ଷଣ: ମୁହଁ, ଓଠ ବା ଗଳାରେ ଫୁଲା, ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ, କିମ୍ବା ହଠାତ୍ ସାରା ଶରୀରରେ ଫୁଟୁକା ବା ହାଇଭସ
- ପରିସ୍ରା କରିବାରେ କଷ୍ଟ ହେବା କିମ୍ବା ପରିସ୍ରା ନ ହେବା; ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ
- ଫିଟ (ଝଟକା), ଯାହା ବିରଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣାପଡ଼ିଛି
- ହୃଦସ୍ପନ୍ଦନ ଦ୍ରୁତ ବା ଅନିୟମିତ ହେବା, କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନ ହୋଇଯିବା
- ଔଷଧ ବନ୍ଦ କରିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ତୀବ୍ର କୁଣ୍ଡାଇ, ଯାହା ବିରଳ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜଣାପଡ଼ିଛି
କିଏ ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ସେଟିରିଜିନ ଖାଇପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେତେକଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଦରକାର, କାରଣ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ କିଡନୀ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ ଏବଂ ନିଦ ନିଦ ଲାଗିପାରେ।
When the label says not to use it
- ସେଟିରିଜିନ, ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ, ହାଇଡ୍ରକ୍ସିଜିନ ବା ଟାବଲେଟର କୌଣସି ଉପାଦାନରେ ଆଲର୍ଜି
- ଗୁରୁତର କିଡନୀ ବିଫଳତା, ଡାକ୍ତର ଲେଖି ନ ଦେଇଥିଲେ
- କିଡନୀ ବା ଲିଭର ରୋଗ: ମାତ୍ରା କମ୍ ହେବା ଦରକାର ହୋଇପାରେ
- ମୃଗୀ ରୋଗ (ଏପିଲେପ୍ସି) ବା ପୂର୍ବରୁ ଫିଟ ହୋଇଥିବା
- ପ୍ରୋଷ୍ଟେଟ ବଡ଼ ହେବା ବା ପରିସ୍ରା କରିବାରେ କଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା
- ଗାଡ଼ି ଚଳାଇବା, ମେସିନ ଚଳାଇବା ବା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତର୍କତା ଦରକାର ହେଉଥିବା କାମ, ଔଷଧ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି ତାହା ବୁଝିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ: ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ହିଁ ଖାଆନ୍ତୁ
- ପୂର୍ବରୁ ସେଟିରିଜିନ, ହାଇଡ୍ରକ୍ସିଜିନ ବା ଲିଭୋସେଟିରିଜିନରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇଥିବା
- ପିଲା ଓ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି: ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିବା ମାତ୍ରା ଓ ରୂପରେ ହିଁ ଦିଅନ୍ତୁ
ସେଟିରିଜିନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ
ସେଟିରିଜିନର ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କମ୍, କିନ୍ତୁ କେତେକ ଔଷଧ ଓ ଅଭ୍ୟାସ ଏହାର ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା ବଢ଼ାଇପାରେ। ଆପଣ ଯାହା ଖାଉଛନ୍ତି ସବୁ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।
- ମଦ (ଆଲକୋହଲ): ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା ବଢ଼ାଇପାରେ; ନ ଖାଇବା ଭଲ
- ନିଦ ଆଣୁଥିବା ଔଷଧ ଯେପରି ନିଦ ଔଷଧ, ଚିନ୍ତା କମାଉଥିବା ଔଷଧ ଓ ନିଦ ଆଣୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ: ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା ବଢ଼ାଇପାରେ
- ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ: ଡାକ୍ତର ନ କହିଲେ ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି ଖାଇବା ପରାମର୍ଶଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ
- ଥିଓଫାଇଲିନ (ଆଜମା ପାଇଁ): ସେଟିରିଜିନ ଶରୀରରୁ କେତେ ବାହାରିଯାଏ ତାହା ସାମାନ୍ୟ ବଦଳାଇପାରେ
- ରିଟୋନାଭିର (ଏକ HIV ଔଷଧ): ସେଟିରିଜିନର ସ୍ତର ବଢ଼ାଇପାରେ
Effects on lab tests
- ଚର୍ମ ଆଲର୍ଜି (ପ୍ରିକ) ପରୀକ୍ଷା: ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ ଚର୍ମର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିପାରେ ଏବଂ ଭୁଲ ନେଗେଟିଭ ଫଳାଫଳ ଦେଇପାରେ
ଭାରତରେ ନିୟାମକ ସ୍ଥିତି
ଭାରତରେ ଟାବଲେଟ, ସିରପ ଓ ଡ୍ରପ୍ସ ଭାବେ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ। ଏକକ ଉପାଦାନ ସେଟିରିଜିନ, CDSCO ର ନିଷିଦ୍ଧ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାତ୍ରାର ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ପ୍ୟାକରେ ଥିବା ଉପାଦାନ ତାଲିକା ଓ ଶେଡ୍ୟୁଲ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଔଷଧର ପ୍ରକାର
ସେଟିରିଜିନ ଏହି ପ୍ରକାରର ଔଷଧ ଅଟେ।
ସେଟିରିଜିନ ଥିବା ଔଷଧ
ଭାରତରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକରେ ସେଟିରିଜିନ ଅଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ A ରୁ Z (ବର୍ଣ୍ଣାନୁକ୍ରମିକ) ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି। ଭଲ-ମନ୍ଦ ଅନୁସାରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସଜା ହୋଇନାହିଁ।
- ଓକାସେଟ (Okacet) · 10 mg ଟାବଲେଟ
ସେଟିରିଜିନ କେଉଁଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?
ସେଟିରିଜିନ ଥିବା ଔଷଧ ଏହି ରୋଗ ଓ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସମାନ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟ ଔଷଧ
ଏହି ମୂଳ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ସେଟିରିଜିନ ସହ ସମାନ ପ୍ରକାରର।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
ସେଟିରିଜିନ କେଉଁଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?
ସେଟିରିଜିନ ଛିଙ୍କ, ନାକରୁ ପାଣି ବୋହିବା ବା ନାକରେ କୁଣ୍ଡାଇ, ଆଖିରେ କୁଣ୍ଡାଇ ଓ ପାଣି ଝରିବା, ଏବଂ କୁଣ୍ଡାଇଆ ଫୁଲା ଚକା ଚକା ଦାଗ (ହାଇଭସ) ପରି ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣରୁ ଆରାମ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଲକ୍ଷଣ କମାଏ, କିନ୍ତୁ ଆଲର୍ଜିକୁ ନିଜେ ଦୂର କରେ ନାହିଁ।
ସେଟିରିଜିନ ଖାଇଲେ ନିଦ ଲାଗେ କି?
ଲାଗିପାରେ। ସେଟିରିଜିନ ପୁରୁଣା ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ ଅପେକ୍ଷା କମ୍ ନିଦ ଆଣେ, କିନ୍ତୁ କେତେକ ଲୋକଙ୍କୁ ତଥାପି ନିଦ ନିଦ ଲାଗେ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି ତାହା ବୁଝିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଡ଼ି ବା ମେସିନ ଚଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ମଦ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖାଇଲେ ସାହାଯ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ସେଟିରିଜିନ ଓ ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ ଏକା କି?
ଦୁଇଟି ଘନିଷ୍ଠ ଭାବେ ସମ୍ପର୍କିତ। ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ ହେଉଛି ସେଟିରିଜିନର ସକ୍ରିୟ ଅଧା ଅଂଶ, ତେଣୁ 5 ମି.ଗ୍ରା. ଲିଭୋସେଟିରିଜିନ 10 ମି.ଗ୍ରା. ସେଟିରିଜିନ ପରି କାମ କରେ। ଡାକ୍ତର ନ କହିଲେ ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସେଟିରିଜିନ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ କି ଷ୍ଟେରଏଡ କି?
ନା। ସେଟିରିଜିନ ଏକ ଆଣ୍ଟିହିଷ୍ଟାମିନ। ଏହା ଜୀବାଣୁକୁ ମାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ଷ୍ଟେରଏଡ ନୁହେଁ। ଏହା ହିଷ୍ଟାମିନକୁ ରୋକେ, ଯାହା ଆଲର୍ଜିର ଲକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ।
ପିଲାମାନେ ସେଟିରିଜିନ ଖାଇପାରିବେ କି?
ସେଟିରିଜିନ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ମାତ୍ରା ବୟସ ଓ ଓଜନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। 10 ମି.ଗ୍ରା. ଟାବଲେଟ ସବୁ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଠିକ୍ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ହିଁ ପିଲାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ସେଟିରିଜିନ ନିରାପଦ କି?
ପ୍ରଥମେ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ। ସେଟିରିଜିନ ମାଆର କ୍ଷୀରକୁ ଯାଏ, ଏବଂ ଅଧିକ ମାତ୍ରା ଶିଶୁକୁ ନିଦ ନିଦ କରିପାରେ। ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ଆଲର୍ଜି ଔଷଧ ନିଜେ ଆରମ୍ଭ ବା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସ
- Cetirizine. NHS (UK)
- Side effects of cetirizine. NHS (UK)
- Common questions about cetirizine. NHS (UK)
- Taking cetirizine with other medicines and herbal supplements. NHS (UK)
- Cetirizine. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI), US National Library of Medicine
- ATC/DDD Index: R06AE07 cetirizine. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)