ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ (Naproxen): ବ୍ୟବହାର, ଏହା କିପରି କାମ କରେ, ଔଷଧ
ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ: English ਪੰਜਾਬੀ
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଏକ NSAID ପ୍ରକାରର ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ, ଯାହା ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜଡ଼ତା ଓ ଫୁଲାରୁ ଆରାମ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ମାସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଠି ଓ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗାଉଟ, ଅଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ପେଟରେ ଜ୍ୱଳାପୋଡ଼ା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଏବଂ ହୃଦୟ, କିଡନୀ ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବ ସମସ୍ୟାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ, ତେଣୁ ଡାକ୍ତରମାନେ କାମ କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ମାତ୍ରା ଓ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଭାରତରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ।
ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ସମୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି। ଏହି ପୃଷ୍ଠା ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଆମର ପଞ୍ଜୀକୃତ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କିପରି କାମ କରେ?
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ COX-1 ଓ COX-2 ନାମକ ଏନଜାଇମକୁ ଅବରୋଧ କରେ, ଯାହାକୁ ଶରୀର ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ ତିଆରି କରିବାକୁ ବ୍ୟବହାର କରେ। କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ବା ପ୍ରଦାହିତ ଟିସୁରେ ପ୍ରୋଷ୍ଟାଗ୍ଲାଣ୍ଡିନ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଫୁଲା ଓ ଗରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତେଣୁ ସେଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ହେଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଫୁଲା କମେ। ସେହି ଏନଜାଇମ ପେଟର ଭିତର ସ୍ତରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହା ପେଟ ଖରାପ କରିପାରେ।
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କିପରି ନେବେ
ଲେବଲ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ। ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ସାଧାରଣତଃ ଭୋଜନ ସହ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପରେ ଖିଆଯାଏ, ଏବଂ ମାତ୍ରା, କେତେଥର ଓ କେତେ ସମୟ ପାଇଁ ଖାଇବେ ତାହା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା ବିନା ଖାଆନ୍ତି। କେତେକ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଧାରଣ ଓ ହାଲୁକା, କିନ୍ତୁ କେତେକରେ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର।
କମ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ
- କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ କିମ୍ବା ତରଳ ଝାଡ଼ା
- ମୁଣ୍ଡ ବୁଲାଇବା, କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ନିଦ ନିଦ ଲାଗିବା
- ପେଟ ଫୁଲିବା, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା କିମ୍ବା ବାନ୍ତି
- ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା
- ଚର୍ମରେ ଫୁଟୁକା
- କାନରେ ଘଣ୍ଟି ବାଜିଲା ଭଳି ଶବ୍ଦ ହେବା
ବିରଳ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର: ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ
- କଳା କିମ୍ବା ରକ୍ତମିଶା ମଳ, ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କିମ୍ବା ପେଟରେ ଗୁରୁତର ଯନ୍ତ୍ରଣା (ପେଟରେ ଘା ବା ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ)। ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ
- ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଶରୀରର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ଦୁର୍ବଳତା (ହାର୍ଟ ଆଟାକ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ ହୋଇପାରେ)। 112 କୁ ଫୋନ କରନ୍ତୁ
- ମୁହଁ, ଓଠ, ଜିଭ କିମ୍ବା ଗଳାରେ ଫୁଲା, କିମ୍ବା ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ (ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା)। 112 କୁ ଫୋନ କରନ୍ତୁ
- ଗୋଡ଼ ଗଣ୍ଠି (ଆଙ୍କଲ) ଫୁଲିବା, ଅଥବା ପରିସ୍ରା ସାଧାରଣଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ହେବା (କିଡନୀ ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ହୃଦୟ ବିଫଳତା ହୋଇପାରେ)
- ଅସାଧାରଣ କଳାଦାଗ ପଡ଼ିବା କିମ୍ବା ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେବା, ଅଥବା ଚର୍ମ ବା ଆଖି ହଳଦିଆ ହେବା
କିଏ ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ
କେତେକ ଲୋକଙ୍କୁ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଖାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଦରକାର, କିମ୍ବା ଖାଉଥିବା ସମୟରେ ଅଧିକ ସାବଧାନତା ଦରକାର।
When the label says not to use it
- ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ, ଆସ୍ପିରିନ, ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି NSAID ରେ ଆଲର୍ଜି
- ପେଟରେ ଚାଲିଥିବା ଘା (ଅଲସର) କିମ୍ବା ରକ୍ତସ୍ରାବ
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ଯଦି ଡାକ୍ତର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପରାମର୍ଶ ନ ଦିଅନ୍ତି
- ହୃଦୟ, ଲିଭର କିମ୍ବା କିଡନୀର ଗୁରୁତର ବିଫଳତା
- ପେଟ: ପୂର୍ବରୁ ପେଟରେ ଘା କିମ୍ବା ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇଥିଲେ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଖାଇବା ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇଯାଏ; ବୟସ, ମଦ, ଷ୍ଟେରଏଡ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ପତଳା କରୁଥିବା ଔଷଧ ସହ ଏହି ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ
- ହୃଦୟ ଓ ରକ୍ତ ସଞ୍ଚାଳନ: NSAID ହାର୍ଟ ଆଟାକ ଓ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ଅଧିକ ମାତ୍ରା କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାରରେ; ହୃଦରୋଗ, ଷ୍ଟ୍ରୋକ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚ ବ୍ଲଡ ପ୍ରେସର ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ
- କିଡନୀ ବା ଲିଭର ରୋଗ, କିମ୍ବା ଶରୀରରେ ପାଣି କମ୍ ହେବା
- ଆଜମା, କିମ୍ବା ଆସ୍ପିରିନ, ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ବା ଅନ୍ୟ NSAID ପ୍ରତି ପୂର୍ବରୁ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
- ରକ୍ତସ୍ରାବ କିମ୍ବା ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିବା ସମସ୍ୟା
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା: ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ନ ଦେଲେ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ; ସାଧାରଣତଃ ପାରାସିଟାମଲ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ
- ସ୍ତନ୍ୟପାନ: ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ମାଆର କ୍ଷୀରକୁ ଯାଏ; ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ
- ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ, ଡାଇକ୍ଲୋଫେନାକ କିମ୍ବା ଆସ୍ପିରିନ ଭଳି ଅନ୍ୟ NSAID ସହ ଏହାକୁ ଖାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ନ ଦେଲେ
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଅନ୍ୟ ଔଷଧ କିପରି କାମ କରେ ତାହା ବଦଳାଇପାରେ, ଏବଂ କେତେକ ଔଷଧ ଏହାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇଦିଅନ୍ତି। ଦୋକାନରୁ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ବିନା କିଣିଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ସମେତ, ଆପଣ ଖାଉଥିବା ସବୁ ଔଷଧ ବିଷୟରେ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।
- ୱାରଫାରିନ ଭଳି ରକ୍ତ ପତଳା କରୁଥିବା ଔଷଧ: ରକ୍ତସ୍ରାବର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ
- ପ୍ରେଡ୍ନିସୋଲୋନ ଭଳି ଷ୍ଟେରଏଡ ଟାବଲେଟ: ପେଟରେ ଘାର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ
- ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ, ଡାଇକ୍ଲୋଫେନାକ କିମ୍ବା ଆସ୍ପିରିନ ଭଳି ଅନ୍ୟ NSAID: ପେଟରେ ଘା ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ
- ବ୍ଲଡ ପ୍ରେସର ଔଷଧ ଓ ପରିସ୍ରା ବଢ଼ାଉଥିବା ଟାବଲେଟ (ଡାଇୟୁରେଟିକ): ସେଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ଭଲ କାମ କରିପାରେ ଏବଂ କିଡନୀ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ
- ସିଟାଲୋପ୍ରାମ ଭଳି ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ: ପେଟରେ ରକ୍ତସ୍ରାବର ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ
- ମେଥୋଟ୍ରେକ୍ସେଟ: ରକ୍ତରେ ଏହାର ସ୍ତର ବଢ଼ିପାରେ
- ମଦ (ଆଲକୋହଲ): ପେଟରେ ଘା ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ
ଯଦି କେହି ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଖାଇଦିଅନ୍ତି
ଭୁଲରେ ଗୋଟିଏ ଅତିରିକ୍ତ ମାତ୍ରା ଖାଇଲେ ସମସ୍ୟା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍, କିନ୍ତୁ ଲେବଲରେ ଲେଖାଥିବାଠାରୁ ଅଧିକ ଖାଇଲେ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ। ତୁରନ୍ତ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ, ଏବଂ କେହି ବହୁତ ଅଧିକ ଖାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ଜାଣିଶୁଣି ଅତିରିକ୍ତ ଖାଇଥିଲେ 112 କୁ ଫୋନ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିକଟତମ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ। ଔଷଧର ପ୍ୟାକ ସାଙ୍ଗରେ ନିଅନ୍ତୁ।
ଭାରତରେ ନିୟାମକ ସ୍ଥିତି
ଭାରତରେ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଭାବେ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ; ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଡ୍ରଗ୍ସ ରୁଲ୍ସ 1945 ର ଶେଡ୍ୟୁଲ H ରେ (ଏଣ୍ଟ୍ରି 345) ତାଲିକାଭୁକ୍ତ। କେବଳ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଥିବା ଔଷଧ ଡ୍ରଗ୍ସ ଆଣ୍ଡ କସ୍ମେଟିକ୍ସ ଆକ୍ଟର ଧାରା 26A ଅଧୀନରେ ନିଷିଦ୍ଧ ଔଷଧର CDSCO ତାଲିକାରେ ନାହିଁ। ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ + ପାରାସିଟାମଲ ମିଶ୍ରଣ ସେହି ନିଷିଦ୍ଧ ତାଲିକାରେ ଅଛି, ତେଣୁ ପ୍ୟାକରେ ଛପା ଉପାଦାନ ତାଲିକା ଦେଖିନିଅନ୍ତୁ।
ଔଷଧର ପ୍ରକାର
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଏହି ପ୍ରକାରର ଔଷଧ ଅଟେ।
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଥିବା ଔଷଧ
ଭାରତରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକରେ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଅଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ A ରୁ Z (ବର୍ଣ୍ଣାନୁକ୍ରମିକ) ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି। ଭଲ-ମନ୍ଦ ଅନୁସାରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସଜା ହୋଇନାହିଁ।
- ନାପ୍ରୋସିନ 250 (Naprosyn 250) · 250 mg ଟାବଲେଟ
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କେଉଁଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଥିବା ଔଷଧ ଏହି ରୋଗ ଓ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସମାନ ପ୍ରକାରର ଅନ୍ୟ ଔଷଧ
ଏହି ମୂଳ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ସହ ସମାନ ପ୍ରକାରର।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କେଉଁଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଏକ NSAID, ଯାହା ମାସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଣ୍ଠି ଓ ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗାଉଟ, ଅଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଭଳି ଅବସ୍ଥାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଫୁଲାରୁ ଆରାମ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଲକ୍ଷଣ କମାଏ କିନ୍ତୁ ରୋଗର କାରଣର ଚିକିତ୍ସା କରେ ନାହିଁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କି ନୁହେଁ ତାହା ଡାକ୍ତର ସ୍ଥିର କରନ୍ତି।
ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କ'ଣ ଭୋଜନ ସହ ନେବା ଉଚିତ?
NHS କହେ ପେଟକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଭୋଜନ ସହ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପରେ ନେବା ଉଚିତ। କାମ କରୁଥିବା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ମାତ୍ରାରେ ଓ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ସମୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଭଲ। କେବେ ଖାଇବେ ସେ ବିଷୟରେ ଲେବଲ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ।
ମୁଁ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ କିମ୍ବା ଡାଇକ୍ଲୋଫେନାକ ସହ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ଖାଇପାରିବି କି?
ନା, ଡାକ୍ତର କହିଲେ ବ୍ୟତୀତ ନୁହେଁ। ସେଗୁଡ଼ିକ ସବୁ NSAID, ଏବଂ ଦୁଇଟିକୁ ଏକାଠି ଖାଇଲେ ଅତିରିକ୍ତ ଲାଭ ବିନା ପେଟରେ ଘା ଓ ରକ୍ତସ୍ରାବର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼େ। ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ ମିଶାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ କ'ଣ ସୁରକ୍ଷିତ?
ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ନ ଦେଲେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ନାପ୍ରୋକ୍ସେନ ସାଧାରଣତଃ ଏଡ଼ାଯାଏ, ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ପାରାସିଟାମଲ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଆପଣ ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ, ଗର୍ଭବତୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଉଥିଲେ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ। ଡାକ୍ତର ଲେଖିଥିବା ଔଷଧ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ନ ହୋଇ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସ
- Naproxen for pain and inflammation. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: M01AE02 Naproxen. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)
- The Drugs Rules, 1945 (consolidated, September 2024 edition), Schedule H: prescription drugs. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)