डोलो 650 (Dolo 650): उपयोग, ते कसे काम करते, दुष्परिणाम
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം
डोलो 650 ही 650 मि.ग्रॅ. पॅरासिटामॉल (याला ॲसिटामिनोफेनही म्हणतात) असलेली गोळी आहे. ताप कमी करण्यासाठी आणि डोकेदुखी, अंगदुखी, दातदुखी आणि मासिक पाळीतील वेदना यांसारख्या सौम्य ते मध्यम वेदनांपासून आराम मिळवण्यासाठी ती वापरली जाते. ती लक्षणांपासून आराम देते, पण त्यामागील संसर्ग किंवा आजारावर उपचार करत नाही.
- सक्रिय घटक
- पॅरासिटामॉल 650 mg
- औषधाचा प्रकार
- नॉन-ओपिऑइड वेदनाशामके
- कशासाठी वापरतात
- डोकेदुखी, ताप, मासिक पाळीतील वेदना
- परिणाम सुरू होतो
- साधारण 30 ते 60 मिनिटांत
- परिणाम टिकतो
- साधारण 4 ते 6 तास
- जेवणासोबत की शिवाय
- दोन्ही प्रकारे. जेवणासोबत परिणाम थोडा उशिरा होऊ शकतो
- दारू
- जास्त किंवा रोज दारू पिणे टाळा
- गर्भधारणा
- तुमच्या डॉक्टरांना विचारा
- सवय लावणारे
- नाही
- प्रिस्क्रिप्शन
- Not scheduled (OTC)
- उत्पादक
- मायक्रो लॅब्स लिमिटेड
वैद्यकीय पुनरावलोकन: V.Ragha Sai Pravallika, B.Pharm · नोंदणी क्र. TG081267 (Telangana Pharmacy Council)
शेवटचे पुनरावलोकन:
या पानावर
डोलो 650 कशासाठी वापरले जाते?
डोलो 650 ताप कमी करण्यासाठी आणि सौम्य ते मध्यम वेदनांपासून आराम मिळवण्यासाठी वापरली जाते.
- ताप, ज्यात सर्दी, फ्लू आणि व्हायरल संसर्गातील तापाचा समावेश आहे
- लस घेतल्यानंतरचा ताप किंवा दुखणे
- डोकेदुखी
- अंगदुखी आणि स्नायूंच्या वेदना
- दातदुखी
- मासिक पाळीतील वेदना
- सांधेदुखी, जसे ऑस्टियोआर्थरायटिसमधील सौम्य वेदना
डोलो 650 कसे काम करते?
पॅरासिटामॉल मुख्यतः मेंदू आणि पाठीच्या कण्यात (स्पायनल कॉर्ड) काम करते. ते प्रोस्टाग्लँडिन नावाच्या रासायनिक संदेशवाहकांची निर्मिती कमी करते, जे शरीराचे तापमान वाढवतात आणि नसांना वेदनेसाठी जास्त संवेदनशील बनवतात. ते नेमके कसे काम करते यावर अजूनही संशोधन सुरू आहे. आयबुप्रोफेनप्रमाणे ते दुखापतीच्या जागी असलेली सूज फारशी कमी करत नाही.
घेतल्यानंतर तुमच्या शरीरात काय होते
तुम्ही गोळी गिळता
गोळी पोटात फुटून विरघळते. इथे खूप कमी पॅरासिटामॉल शोषले जाते.
लहान आतड्यात शोषले जाते
लहान आतड्यात पोहोचल्यावर पॅरासिटामॉल वेगाने रक्तात मिसळते. साधारणपणे 30 ते 60 मिनिटांत रक्तातील त्याचे प्रमाण सर्वाधिक असते. पोटात अन्न असल्यास याला थोडा जास्त वेळ लागू शकतो.
ते मेंदूपर्यंत पोहोचते
पॅरासिटामॉल मेंदू आणि पाठीच्या कण्यात पोहोचून प्रोस्टाग्लँडिन कमी करते. त्याचा काही भाग मेंदूत अशा पदार्थात बदलतो जो वेदनेचे संकेतही मंदावतो; शास्त्रज्ञ अजून याचा तपशील शोधत आहेत.
तापाची पातळी खाली येते
तापात हायपोथॅलॅमस, म्हणजे मेंदूचे तापमान नियंत्रण केंद्र, शरीराचा 'सेट पॉइंट' वाढवते. प्रोस्टाग्लँडिन कमी झाल्याने हा सेट पॉइंट पुन्हा खाली येतो, आणि शरीर घाम येऊन व त्वचेतील रक्तवाहिन्या रुंद होऊन उष्णता बाहेर टाकते.
वेदनेचे संकेत मंदावतात
मेंदू आणि पाठीच्या कण्यात प्रोस्टाग्लँडिन कमी झाल्याने वेदनेचे संदेश कमकुवत होतात, त्यामुळे डोकेदुखी आणि अंगदुखी कमी जाणवते.
यकृत (लिव्हर) त्यावर प्रक्रिया करते
बहुतेक पॅरासिटामॉलचे रूपांतर यकृत निरुपद्रवी स्वरूपात करते. एक छोटा भाग NAPQI नावाच्या विषारी पदार्थात बदलतो, ज्याला यकृत सामान्यपणे ग्लुटाथायोन नावाच्या पदार्थाच्या मदतीने लगेच निष्प्रभ करते. खूप जास्त पॅरासिटामॉल, जास्त दारू किंवा यकृताचा आजार यामुळे ग्लुटाथायोन संपू शकते, आणि मग NAPQI यकृताला इजा करू शकते.
ते मूत्रपिंडांमार्फत बाहेर पडते
प्रक्रिया झालेले पॅरासिटामॉल लघवीतून बाहेर टाकले जाते. दर 2 ते 3 तासांत साधारण अर्धे औषध शरीरातून निघून जाते, म्हणूनच त्याचा परिणाम साधारण 4 ते 6 तासांनी कमी होऊ लागतो.
डोलो 650 कसे घ्यावे
डोलो 650 तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे किंवा पॅकवर छापल्याप्रमाणेच घ्या. सांगितलेल्यापेक्षा जास्त, वारंवार किंवा जास्त दिवस घेऊ नका.
- दोन डोसमध्ये किमान 4 तासांचे अंतर ठेवा.
- प्रौढांसाठी, सर्व औषधांमधील पॅरासिटामॉलचे एकूण प्रमाण लेबलवरील कमाल मर्यादेपेक्षा जास्त नसावे (साधारणपणे 24 तासांत 4,000 मि.ग्रॅ., म्हणजे 4 ग्रॅम), जोपर्यंत डॉक्टर वेगळे सांगत नाहीत. तुमचे वजन 50 किलोपेक्षा कमी असल्यास, तुम्ही नियमित दारू पीत असल्यास किंवा तुम्हाला यकृताचा त्रास असल्यास, डॉक्टर कमी मर्यादा ठरवू शकतात.
- सर्दी, फ्लू आणि वेदनांच्या अनेक औषधांमध्येही पॅरासिटामॉल असते. दुप्पट डोस होऊ नये म्हणून इतर औषधांचे लेबल नक्की तपासा.
- गोळी पाण्यासोबत गिळा. ती जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेता येते.
- ताप 3 दिवसांपेक्षा जास्त राहिल्यास, किंवा वेदना कायम राहिल्यास किंवा परत परत होत असल्यास डॉक्टरांना भेटा.
- डोलो 650 गोळ्या लहान मुलांसाठी योग्य नाहीत. मुलांचा डोस त्यांच्या वजनानुसार ठरतो, साधारणपणे डॉक्टरांनी दिलेल्या सिरप किंवा ड्रॉप्सच्या स्वरूपात.
डोलो 650 चे दुष्परिणाम
योग्य डोसमध्ये घेतल्यास पॅरासिटामॉलचे दुष्परिणाम क्वचितच होतात. सर्वात मोठा धोका जास्त प्रमाणात घेतल्याने यकृताला इजा होण्याचा आहे.
क्वचित किंवा सौम्य
- मळमळ
- त्वचेवर सौम्य पुरळ
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- तीव्र ॲलर्जीची लक्षणे: चेहरा, ओठ किंवा घसा सुजणे, श्वास घेण्यास त्रास, किंवा अचानक संपूर्ण अंगावर पुरळ
- त्वचा लाल होणे, फोड येणे किंवा सोलवटणे, जे पहिल्यांदा घेतल्यावरही होऊ शकते. औषध थांबवा आणि लगेच वैद्यकीय मदत घ्या
- त्वचा किंवा डोळे पिवळे पडणे, गडद रंगाची लघवी, किंवा पोटाच्या वरच्या उजव्या भागात दुखणे, जी यकृताला इजा झाल्याची लक्षणे असू शकतात
- विनाकारण काळे-निळे डाग पडणे, रक्तस्राव किंवा वारंवार संसर्ग होणे, जी रक्ताशी संबंधित आजाराची अतिशय दुर्मिळ लक्षणे आहेत
कोणी काळजी घ्यावी
बहुतेक लोक पॅरासिटामॉल सुरक्षितपणे घेऊ शकतात, पण काहींनी आधी डॉक्टरांना विचारावे, कारण त्यांना यकृताला इजा होण्याचा धोका जास्त असतो किंवा त्यांना वेगळ्या डोसची गरज असते.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- पॅरासिटामोल किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी असल्यास
- पॅरासिटामोल असलेले दुसरे औषध आधीच घेत असल्यास
- यकृताचा आजार, किंवा पूर्वी कधी यकृताचा त्रास
- नियमित किंवा जास्त दारू पिणे
- 50 किलोपेक्षा कमी वजन, कुपोषण, किंवा दीर्घकाळ न जेवणे
- मूत्रपिंडाचा (किडनी) गंभीर आजार
- गर्भधारणा किंवा स्तनपान: गरज असताना पॅरासिटामॉल सामान्यपणे वापरले जाते, पण डॉक्टरांना विचारा आणि सर्वात कमी डोस सर्वात कमी काळासाठी घ्या
- पूर्वी पॅरासिटामॉलची ॲलर्जी झाली असल्यास
- मुले: फक्त मुलांसाठीचे औषध, डॉक्टरांनी सांगितलेल्या डोसमध्ये
डोलो 650 सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
पॅरासिटामॉलचा इतर औषधांशी परस्परसंवाद कमी असतो, पण काही औषधे आणि सवयी त्याची सुरक्षितता किंवा परिणाम बदलतात. तुम्ही घेत असलेले सर्व काही डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- पॅरासिटामॉल असलेली इतर औषधे, ज्यात सर्दी-फ्लूची अनेक औषधे आणि काही कॉम्बिनेशन वेदनाशामके येतात: ओव्हरडोसचा धोका
- वॉरफेरिन आणि तत्सम रक्त पातळ करणारी औषधे: नियमित पॅरासिटामॉलमुळे त्यांचा परिणाम आणि रक्तस्रावाचा धोका वाढू शकतो
- फेफऱ्याची (एपिलेप्सी) औषधे जसे कार्बामाझेपिन, फेनिटॉइन आणि फेनोबार्बिटल, आणि टीबीची औषधे रिफॅम्पिसिन आणि आयसोनियाझिड: यकृताला इजा होण्याचा धोका वाढू शकतो
- मेटोक्लोप्रामाइड आणि डॉम्पेरिडोन (मळमळीची औषधे): पॅरासिटामॉलचा परिणाम लवकर सुरू करू शकतात
- कोलेस्टिरामाइन (कोलेस्टेरॉलचे औषध): एकाच वेळी घेतल्यास पॅरासिटामॉलचे शोषण कमी करते
- फ्लुक्लोक्सासिलिन (एक अँटिबायोटिक): दोन्ही एकत्र घेतल्याने क्वचित प्रसंगी रक्तात आम्लाचा गंभीर साठा होऊ शकतो, मुख्यतः खूप आजारी व्यक्तींमध्ये
- दारू: नियमित किंवा जास्त दारू पिण्याने यकृताला इजा होण्याचा धोका वाढतो
कोणी जास्त घेतल्यास
खूप जास्त पॅरासिटामॉल घेणे ही वैद्यकीय आणीबाणी आहे, व्यक्तीला बरे वाटत असले तरीही. पुढील 1 ते 3 दिवसांत यकृताला गंभीर इजा होऊ शकते, आणि सुरुवातीला लक्षणे फार कमी किंवा अजिबात दिसत नाहीत. उपचार 8 तासांच्या आत सुरू केल्यास सर्वोत्तम परिणाम देतात, म्हणून लगेच 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या रुग्णालयात जा आणि औषधाचे पॅक सोबत घ्या.
साठवण
30°C पेक्षा कमी तापमानात, कोरड्या जागी, थेट प्रकाशापासून दूर आणि मुलांच्या आवाक्याबाहेर ठेवा. एक्सपायरी डेटनंतर वापरू नका.
भारतात
भारतातील कमाल किंमत, अत्यावश्यक औषधांच्या यादीतील समावेश आणि कायदेशीर स्थिती याबद्दलची माहिती सरकारी अधिसूचनांमधून घेतली आहे.
किंमत मर्यादा (NPPA)
- 650 mg गोळीप्रति गोळी ₹2.05
राष्ट्रीय औषध किंमत प्राधिकरणाने (NPPA) ठरवलेली कमाल किंमत, GST वगळून, १ एप्रिल, २०२६ पासून लागू (२५ मार्च, २०२६ रोजीची S.O. 1575(E)). पॅकवर छापलेली किंमत (MRP) या किमतीत GST जोडून येणाऱ्या रकमेपेक्षा जास्त असू शकत नाही.
अत्यावश्यक औषध (NLEM)
राष्ट्रीय अत्यावश्यक औषध यादी (NLEM) 2022 मध्ये समाविष्ट: 650 mg गोळी.
प्रिस्क्रिप्शन
Not scheduled (OTC)
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात विक्रीसाठी मंजूर. फक्त पॅरासिटामॉल असलेले औषध CDSCO च्या बंदी घातलेल्या औषधांच्या यादीत नाही. ऑगस्ट 2024 मध्ये पॅरासिटामॉलला इतर औषधांसोबत एकत्र करणाऱ्या काही कॉम्बिनेशनवर बंदी घालण्यात आली; डोलो 650 मध्ये फक्त पॅरासिटामॉल आहे.
हेच औषध असलेले इतर ब्रँड
याच सक्रिय घटकाचे इतर ब्रँड म्हणजे कॅलपॉल 650, क्रोसिन 650 आणि पॅसिमॉल 650. जेनेरिक पॅरासिटामॉल 650 मि.ग्रॅ. गोळ्याही मिळतात, ज्यात प्रधानमंत्री भारतीय जनऔषधी केंद्रांचाही समावेश आहे. या सर्वांमध्ये पॅरासिटामॉल असते आणि त्या एकाच प्रकारे काम करतात. ताकद (स्ट्रेंथ) साठी लेबल तपासा.
इतर मात्रा आणि प्रकार
डोलो एकापेक्षा जास्त मात्रा आणि स्वरूपात मिळते, ज्यात 500 mg आणि 650 mg च्या गोळ्या आणि द्रव सस्पेंशन यांचा समावेश आहे. मात्रा पॅकवर छापलेली असते आणि सर्व उत्पादनांमध्ये सारखी नसते, म्हणून तुमच्याकडील औषधाचे लेबल पाहा. मुलांचे द्रव प्रकार डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वजनाप्रमाणे दिले जातात.
नेहमीचे प्रश्न
डोलो 650 रिकाम्या पोटी घेता येते का?
हो. पॅरासिटामॉल सामान्यपणे पोटासाठी सौम्य असते आणि ती जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेता येते. जेवणासोबत घेतल्यास परिणाम थोडा उशिरा सुरू होऊ शकतो. आयबुप्रोफेनसारख्या वेदनाशामकांप्रमाणे, सामान्य डोसमध्ये ती पोटात जळजळ करण्यासाठी ओळखली जात नाही.
डोलो 650 किती वेळात काम करते?
साधारणपणे ती 30 ते 60 मिनिटांत ताप कमी करू लागते आणि वेदनेपासून आराम देते. तिचा परिणाम साधारण 4 ते 6 तास टिकतो.
डोलो 650 च्या दोन डोसमध्ये किती अंतर ठेवावे?
दोन डोसमध्ये किमान 4 तासांचे अंतर ठेवा, आणि लेबलवरील दैनिक कमाल मर्यादेपेक्षा जास्त घेऊ नका (प्रौढांसाठी साधारणपणे सर्व औषधे मिळून 24 तासांत 4 ग्रॅम पॅरासिटामॉल), जोपर्यंत डॉक्टर वेगळे सांगत नाहीत.
डोलो 650 अँटिबायोटिक आहे का?
नाही. डोलो 650 मध्ये पॅरासिटामॉल आहे, जे ताप आणि वेदनेपासून आराम देते. ते जीवाणू किंवा विषाणू मारत नाही आणि संसर्गाच्या कारणावर उपचार करत नाही.
डोलो 650, क्रोसिन 650 आणि कॅलपॉल 650 मध्ये काय फरक आहे?
या सर्वांमध्ये एकच औषध, पॅरासिटामॉल 650 मि.ग्रॅ., आहे, जे वेगवेगळ्या कंपन्या बनवतात. त्या एकाच प्रकारे काम करतात. यातील दोन एकत्र घेऊ नका, कारण त्यामुळे डोस दुप्पट होतो.
डोलो 650 आणि डोलो 500 मध्ये काय फरक आहे?
दोन्हींमध्ये पॅरासिटामॉल आहे. डोलो 650 च्या प्रत्येक गोळीत 650 मि.ग्रॅ. आणि डोलो 500 मध्ये 500 मि.ग्रॅ. असते. कोणती ताकद योग्य आहे, हे डॉक्टर किंवा लेबलच्या सल्ल्यावर अवलंबून आहे.
डोलो 650 सर्दीच्या औषधांसोबत किंवा कॉम्बिफ्लॅमसोबत घेता येते का?
आधी लेबल तपासा. सर्दी-फ्लूच्या अनेक औषधांमध्ये आणि कॉम्बिफ्लॅममध्ये आधीच पॅरासिटामॉल असते, त्यामुळे ती डोलो 650 सोबत घेतल्यास ओव्हरडोस होऊ शकतो. शंका असल्यास फार्मासिस्टला विचारा.
डोलो 650 घेताना दारू पिता येते का?
दारू टाळणे चांगले. नियमित किंवा जास्त दारू पिण्याने पॅरासिटामॉलमुळे यकृताला इजा होण्याची शक्यता वाढते. तुम्ही नियमित दारू पीत असल्यास, तुमच्यासाठी किती डोस सुरक्षित आहे हे डॉक्टरांना विचारा.
गर्भधारणेत डोलो 650 सुरक्षित आहे का?
गर्भधारणेत गरज असताना ताप आणि वेदनेसाठी पॅरासिटामॉल सामान्यपणे वापरले जाते, सर्वात कमी परिणामकारक डोसमध्ये आणि सर्वात कमी काळासाठी. गर्भधारणेत कोणतेही औषध घेण्यापूर्वी नेहमी तुमच्या डॉक्टरांना विचारा.
मुले डोलो 650 घेऊ शकतात का?
डोलो 650 गोळ्या लहान मुलांसाठी नाहीत. मुलांमध्ये पॅरासिटामॉलचा डोस त्यांच्या वजनावर अवलंबून असतो आणि साधारणपणे सिरप किंवा ड्रॉप्सच्या स्वरूपात दिला जातो. योग्य औषध आणि डोससाठी डॉक्टरांना विचारा.
डेंग्यूच्या तापात डोलो 650 वापरली जाते का?
डेंग्यूमध्ये ताप आणि वेदनेसाठी साधारणपणे पॅरासिटामॉलच दिले जाते. आयबुप्रोफेन आणि ॲस्पिरिनसारखी वेदनाशामके टाळली जातात कारण त्यांनी रक्तस्रावाचा धोका वाढू शकतो. डेंग्यूमध्ये डॉक्टरांची देखरेख आवश्यक आहे; पॅरासिटामॉल फक्त लक्षणांपासून आराम देते.
डोलो 650 ची सवय लागते का?
नाही. पॅरासिटामॉलचे व्यसन लागत नाही, आणि ते स्टेरॉइड किंवा ओपिऑइड नाही.
स्रोत
- Acetaminophen. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI), US National Library of Medicine
- Paracetamol for adults. NHS (UK)
- Pregnancy, breastfeeding and fertility while taking paracetamol for adults. NHS (UK)
- Acetaminophen Use in Pregnancy and Neurodevelopmental Outcomes (Practice Advisory, Sept 2025). American College of Obstetricians and Gynecologists
- FDA warns of rare but serious skin reactions with the pain reliever/fever reducer acetaminophen. US Food and Drug Administration (2013)
- Dengue and severe dengue (fact sheet). World Health Organization
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)
- National Formulary of India. Indian Pharmacopoeia Commission
- Pradhan Mantri Bhartiya Janaushadhi Pariyojana. Pharmaceuticals & Medical Devices Bureau of India
- S.O. 1575(E), 25 March 2026: revision of ceiling prices of 767 scheduled formulations under NLEM 2022 (annual WPI revision). National Pharmaceutical Pricing Authority (NPPA), Government of India
- National List of Essential Medicines 2022 (section 2.1.5, Paracetamol). Ministry of Health and Family Welfare, Government of India (copy hosted by CDSCO)