फॉर्क्सिगा 10 (Forxiga 10): उपयोग, ते कसे काम करते, दुष्परिणाम
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ
या नावानेही ओळखले जाते: फॉर्क्सिगा १०
फॉर्क्सिगा 10 ही डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारी गोळी आहे. तिच्यात 10 मिग्रॅ डापाग्लिफ्लोझिन असते. ती टाइप 2 मधुमेहावर आणि काही प्रौढांमध्ये दीर्घकालीन हार्ट फेल्युअर किंवा क्रॉनिक किडनीच्या आजारावर वापरतात. ती SGLT2 इनहिबिटर या गटातील आहे, जो किडन्यांमार्फत जास्तीची साखर लघवीतून बाहेर टाकतो. हे औषध फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर घ्यावे आणि ते तुम्हाला योग्य आहे की नाही हे डॉक्टर ठरवतात. गुप्तांगाचे इन्फेक्शन आणि क्वचित कीटोॲसिडोसिस हे महत्त्वाचे धोके आहेत.
- सक्रिय घटक
- डापाग्लिफ्लोझिन 10 mg
- औषधाचा प्रकार
- SGLT2 इनहिबिटर्स
- कशासाठी वापरतात
- टाइप 2 डायबिटीज (मधुमेह)
- परिणाम सुरू होतो
- पहिल्या डोसपासूनच लघवीतून साखर बाहेर पडू लागते; काही आठवड्यांत रक्त व किडनीच्या तपासण्यांतून डॉक्टर प्रगती पाहतात
- परिणाम टिकतो
- दिवसभर काम करते, म्हणून दिवसातून एकदा घेतले जाते
- जेवणासोबत की शिवाय
- जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेता येते; लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा
- दारू
- दारू कमी ठेवा, कारण ती ब्लड प्रेशर (रक्तदाब) कमी करू शकते आणि शरीरातील पाण्याची कमतरता व कीटोॲसिडोसिसचा धोका वाढवू शकते; डॉक्टरांना विचारा
- गर्भधारणा
- गर्भावस्थेत आणि स्तनपानात टाळा; तुम्ही गर्भवती असाल किंवा होण्याची शक्यता असेल तर डॉक्टरांना सांगा
- सवय लावणारे
- नाही
- उत्पादक
- ॲस्ट्राझेनेका फार्मा इंडिया लिमिटेड
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
या पानावर
फॉर्क्सिगा 10 कशासाठी वापरले जाते?
फॉर्क्सिगा 10 हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने ते टाइप 2 मधुमेहासाठी आणि काही प्रौढांमध्ये दीर्घकालीन हार्ट फेल्युअर किंवा क्रॉनिक किडनीच्या आजारासाठी वापरतात.
- टाइप 2 मधुमेह असलेल्या प्रौढांमध्ये आहार व शारीरिक हालचालीसोबत, एकट्याने किंवा मधुमेहाच्या इतर औषधांसोबत ब्लड शुगर (रक्तातील साखर) कमी करण्यासाठी
- प्रौढांमधील दीर्घकालीन (क्रॉनिक) हार्ट फेल्युअरवर उपचार, डॉक्टरांना योग्य वाटल्यास
- प्रौढांमधील क्रॉनिक किडनीच्या आजारावर उपचार, डॉक्टरांना योग्य वाटल्यास
- टाइप 1 मधुमेहासाठी नाही
फॉर्क्सिगा 10 कसे काम करते?
डापाग्लिफ्लोझिन किडन्यांमधील एक प्रथिन (SGLT2) बंद करते, जे साखर परत रक्तात घेते. हे प्रथिन बंद झाल्यावर जास्तीची साखर लघवीतून बाहेर पडते आणि ब्लड शुगर (रक्तातील साखर) कमी होते. हे औषध हृदय व किडन्यांवरील पाण्याचा आणि दाबाचा भारही कमी करते, ज्यामुळे हार्ट फेल्युअर आणि किडनीच्या आजारात फायदा होतो.
घेतल्यानंतर तुमच्या शरीरात काय होते
तुम्ही गोळी गिळता
गोळी आतड्यात विरघळते आणि डापाग्लिफ्लोझिन रक्तात शोषले जाते. ती जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेता येते.
ते किडन्यांपर्यंत पोहोचते
डापाग्लिफ्लोझिन रक्तातून किडन्यांपर्यंत जाते, जिथे रक्त गाळले जाऊन लघवी तयार होते.
ते साखरेचे पुन्हा शोषण रोखते
किडनीच्या नलिकांमध्ये ते SGLT2 प्रथिन बंद करते, जे नेहमी गाळलेली साखर परत रक्तात ओढून घेते.
साखर व पाणी लघवीतून बाहेर पडतात
जास्तीची साखर आणि तिच्यासोबत थोडे पाणी व मीठ लघवीतून बाहेर पडते. ब्लड शुगर कमी होते, तसेच ब्लड प्रेशर आणि हृदयावरील भार थोडा कमी होऊ शकतो.
शरीर ते बाहेर टाकते
लिव्हर (यकृत) डापाग्लिफ्लोझिनचे विघटन करते आणि त्याचे घटक मुख्यतः लघवीतून बाहेर जातात. दिवसातून एक डोस घेतल्याने परिणाम टिकून राहतो.
फॉर्क्सिगा 10 कसे घ्यावे
फॉर्क्सिगा 10 डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे किंवा पॅकवर छापल्याप्रमाणे घ्या. डोस आणि किती काळ घ्यायचे हे डॉक्टर ठरवतात.
- हे साधारणपणे दिवसातून एकदा, रोज जवळपास एकाच वेळी घेतले जाते.
- जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेता येते. लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
- डोस चुकला तर आठवल्यावर घ्या, पण पुढचा डोस 12 तासांपेक्षा कमी अंतरावर असेल तर चुकलेला डोस वगळा. दोन डोस एकत्र घेऊ नका.
- डॉक्टर सांगतील त्याप्रमाणे पाणी व द्रवपदार्थ प्या आणि स्वतःहून बंद करू नका; आधी डॉक्टरांशी बोला.
- डॉक्टर ब्लड शुगर, किडनीचे कार्य आणि ब्लड प्रेशर यांच्या तपासण्या करण्यास सांगतील.
फॉर्क्सिगा 10 चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक डापाग्लिफ्लोझिन गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. गुप्तांगाचे व लघवीचे त्रास सामान्य आहेत, आणि काही परिणामांसाठी तातडीने वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- स्त्रिया व पुरुषांमध्ये गुप्तांगावर बुरशीचे इन्फेक्शन (थ्रश): खाज, स्राव किंवा लालसरपणा
- लघवी जास्त वेळा होणे किंवा लघवीचे इन्फेक्शन
- पाठदुखी
- चक्कर येणे, विशेषतः पटकन उभे राहिल्यावर
- इन्सुलिन किंवा सल्फोनिलयुरिया सोबत घेतल्यास ब्लड शुगर कमी होणे: हात थरथरणे, घाम येणे, भूक लागणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- डायबेटिक कीटोॲसिडोसिसची (रक्तात ॲसिड वाढणे) लक्षणे: मळमळ किंवा उलट्या, पोटदुखी, खूप तहान, जलद श्वास, गोंधळ, असामान्य थकवा किंवा झोप, किंवा गोड वासाचा श्वास. ब्लड शुगर खूप जास्त नसू शकते. ताबडतोब तातडीची वैद्यकीय मदत घ्या
- गुप्तांगाभोवती किंवा गुप्तांग व गुदद्वार यांच्यामधील भागात दुखणे, स्पर्शाने वेदना, लालसरपणा किंवा सूज, सोबत ताप किंवा अस्वस्थ वाटणे (फोर्निअर्स गँगरीन नावाचे दुर्मिळ गंभीर इन्फेक्शन). ताबडतोब तातडीची वैद्यकीय मदत घ्या
- ताप, पाठदुखी किंवा लघवी करताना दुखणे जे कमी होत नाही (गंभीर लघवीचे किंवा किडनीचे इन्फेक्शन असू शकते)
- चेहरा, ओठ, जीभ किंवा घशाला सूज, किंवा श्वास घ्यायला त्रास (गंभीर ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेमुळे किंवा कमी ब्लड प्रेशरमुळे बेशुद्ध होणे किंवा तीव्र चक्कर येणे
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी फॉर्क्सिगा 10 घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारावे, किंवा घेताना जास्त काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- डापाग्लिफ्लोझिन किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- टाइप 1 डायबेटीस
- कीटोॲसिडोसिस: टाइप 2 मधुमेहातही होऊ शकतो आणि ब्लड शुगर फक्त थोडी वाढलेली असू शकते. आजारपण, शरीरातील पाण्याची कमतरता, न जेवणे, जास्त दारू, शस्त्रक्रिया आणि इन्सुलिन अचानक कमी करणे यामुळे धोका वाढतो. तुम्हाला तो झाल्याची शंका असल्यास डॉक्टरांना सांगा
- आजारपणाचे दिवस: उलट्या, जुलाब, ताप किंवा न जेवणे यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता आणि कीटोॲसिडोसिस होऊ शकतो. अशा दिवसांत तुमच्या मधुमेहाच्या औषधांबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टशी संपर्क साधा. सांगितल्याशिवाय स्वतःहून बंद करू नका
- शस्त्रक्रिया किंवा उपाशी राहावे लागणारी प्रक्रिया: तुम्ही हे औषध घेता हे डॉक्टरांना सांगा, कारण ते आधी थांबवावे लागू शकते
- शरीरातील पाण्याची कमतरता, कमी ब्लड प्रेशर, वाढते वय, किडनीचा आजार किंवा पाण्याच्या गोळ्या (डायुरेटिक्स): चक्कर येऊ शकते किंवा किडन्यांवर ताण येऊ शकतो
- तुम्हाला वारंवार गुप्तांगाचे किंवा लघवीचे इन्फेक्शन होत असेल तर डॉक्टरांना सांगा
- टाइप 1 मधुमेह: हे औषध योग्य नाही
- इन्सुलिन किंवा सल्फोनिलयुरिया सोबत वापरल्यास ब्लड शुगर कमी होणे: त्या औषधांचे डोस कमी करावे लागू शकतात
- गर्भावस्था व स्तनपान: टाळा; तुम्ही गर्भवती असाल, बाळाचे नियोजन करत असाल किंवा स्तनपान करत असाल तर डॉक्टरांना सांगा
- डापाग्लिफ्लोझिनची पूर्वी ॲलर्जीची प्रतिक्रिया झाली असल्यास
फॉर्क्सिगा 10 सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
फॉर्क्सिगा 10 इतर औषधांच्या कामावर परिणाम करू शकते, आणि काही औषधे त्याच्या परिणामात बदल करतात. तुम्ही घेत असलेल्या सर्व औषधांची, हर्बल उपायांसह, माहिती डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला द्या.
- फ्युरोसेमाइडसारख्या पाण्याच्या गोळ्या (डायुरेटिक्स) आणि ब्लड प्रेशरची इतर औषधे: ब्लड प्रेशर आणि शरीरातील पाणी खूप कमी होऊ शकते
- इन्सुलिन आणि सल्फोनिलयुरिया गोळ्या (उदा. ग्लिक्लाझाइड किंवा ग्लिमेपिराइड): ब्लड शुगर कमी होण्याची शक्यता वाढते आणि डोस बदलावे लागू शकतात
- लिथियम: रक्तातील त्याची पातळी बदलू शकते, म्हणून डॉक्टर ती तपासू शकतात
- दारू: शरीरातील पाण्याची कमतरता, कमी ब्लड प्रेशर आणि कीटोॲसिडोसिसचा धोका वाढवू शकते
प्रयोगशाळा चाचण्यांवर परिणाम
- किडनी फंक्शन टेस्ट: उपचारापूर्वी आणि उपचारादरम्यान तपासली जाते
- ब्लड शुगर आणि HbA1c टेस्ट: डायबेटीस किती नियंत्रणात आहे हे तपासण्यासाठी
कोणी जास्त घेतल्यास
चुकून एक जास्तीची गोळी घेतल्यास सहसा गंभीर नसते, पण जास्त प्रमाणात घेतल्यास ती वैद्यकीय बाब समजावी. कोणी सांगितलेल्यापेक्षा खूप जास्त घेतले असल्यास ११२ वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि औषधाचा पॅक सोबत घ्या.
साठवण
30 °C पेक्षा कमी तापमानात, कोरड्या जागी, ओलाव्यापासून दूर, मूळ स्ट्रिपमध्ये आणि मुलांच्या हाताला न लागेल अशा ठिकाणी ठेवा. एक्स्पायरी डेट नंतर वापरू नका. साठवणीच्या अचूक सूचनांसाठी पॅक पाहा.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. एकच मुख्य घटक असलेले डापाग्लिफ्लोझिन हे ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट च्या कलम 26A अंतर्गत सीडीएससीओने बंदी घातलेल्या औषधांच्या यादीत नाही. फॉर्क्सिगा 10 मध्ये फक्त डापाग्लिफ्लोझिन आहे.
हेच औषध असलेले इतर ब्रँड
डापाग्लिफ्लोझिन 10 मिग्रॅ गोळ्या इतर ब्रँड नावांनी आणि जेनेरिक औषध म्हणूनही मिळतात. त्यांत तेच औषध असते; मात्रेसाठी लेबल तपासा. एकाच ब्रँड कुटुंबातील काही उत्पादनांत मेटफॉर्मिन किंवा इतर औषधेही असतात, म्हणून डॉक्टरांना विचारल्याशिवाय एकातून दुसऱ्यावर जाऊ नका.
इतर मात्रा आणि प्रकार
डापाग्लिफ्लोझिन वेगवेगळ्या मात्रांमध्ये, तसेच मेटफॉर्मिन किंवा मधुमेहाच्या इतर औषधांसोबतच्या मिश्र गोळ्यांमध्ये मिळते. मात्रा आणि घटक पॅकवर छापलेले असतात आणि सर्व उत्पादनांत सारखे नसतात, म्हणून तुमच्याकडे असलेल्या उत्पादनाचे लेबल तपासा.
नेहमीचे प्रश्न
फॉर्क्सिगा 10 हे डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे का?
होय. भारतात डापाग्लिफ्लोझिन फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे. डॉक्टरांनी लिहून दिले असेल तरच घ्यावे, आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय सुरू, बंद किंवा बदलू नये. बरे वाटत असतानाही सांगितल्याप्रमाणे घेत राहा.
फॉर्क्सिगा 10 फक्त साखरेच्या (मधुमेहाच्या) आजारासाठी आहे का?
नाही. ते टाइप 2 मधुमेहासाठी आणि काही प्रौढांमध्ये दीर्घकालीन हार्ट फेल्युअर व क्रॉनिक किडनीच्या आजारासाठीही वापरतात. तुम्हाला कोणता उपयोग लागू होतो ते डॉक्टर ठरवतात. टाइप 1 मधुमेहासाठी ते वापरत नाहीत.
फॉर्क्सिगा 10 मुळे गुप्तांगाचे इन्फेक्शन का होते?
या औषधामुळे लघवीतून साखर बाहेर पडते, आणि ती साखर गुप्तांगाभोवती बुरशी व जंतू वाढायला मदत करते. थ्रश सामान्य आहे आणि त्यावर उपचार होतात. खाज, दुखणे किंवा स्राव असल्यास डॉक्टरांना सांगा; तीव्र वेदना, सूज किंवा ताप असल्यास तातडीने मदत घ्या.
डायबेटिक कीटोॲसिडोसिस म्हणजे काय?
रक्तात ॲसिड साठणे म्हणजे हा त्रास. डापाग्लिफ्लोझिन घेत असताना ब्लड शुगर फार जास्त नसतानाही तो होऊ शकतो. मळमळ, उलट्या, पोटदुखी, जलद श्वास, गोंधळ आणि असामान्य थकवा ही लक्षणे आहेत. ताबडतोब तातडीची वैद्यकीय मदत घ्या.
आजारपणाच्या दिवशी फॉर्क्सिगा 10 बाबत काय करावे?
उलट्या, जुलाब, ताप किंवा न जेवणे यामुळे शरीरातील पाण्याची कमतरता होऊन कीटोॲसिडोसिसचा धोका वाढतो. अशा दिवसांत मधुमेहाच्या औषधांबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टशी संपर्क साधा. कसे करायचे ते सांगितल्याशिवाय स्वतःहून बंद किंवा बदलू नका.
शस्त्रक्रियेपूर्वी फॉर्क्सिगा 10 बंद करावे लागते का?
शस्त्रक्रिया किंवा उपाशी राहावे लागणाऱ्या प्रक्रियेपूर्वी ते काही दिवस थांबवावे लागू शकते. सर्जन आणि भूलतज्ज्ञांना तुम्ही हे घेता असे सांगा आणि त्यांच्या सूचना पाळा. हे स्वतः ठरवू नका.
गर्भावस्थेत फॉर्क्सिगा 10 घेता येते का?
गर्भावस्थेत किंवा स्तनपानात ते घेण्याची शिफारस नाही. तुम्ही गर्भवती असाल, बाळाचे नियोजन करत असाल किंवा स्तनपान करत असाल तर डॉक्टरांना सांगा. डॉक्टरांशी बोलल्याशिवाय बंद करू नका, कारण मधुमेह नियंत्रणात नसणेही धोकादायक आहे.
फॉर्क्सिगा 10 आणि डापाग्लिफ्लोझिन 10 मिग्रॅ यांत काय फरक आहे?
फॉर्क्सिगा हे ब्रँड नाव आहे, आणि डापाग्लिफ्लोझिन हे त्यातील औषध आहे. जेनेरिक डापाग्लिफ्लोझिन 10 मिग्रॅ गोळ्यांमध्ये तोच मुख्य घटक असतो. पॅकवरील मात्रा आणि घटकांची यादी तपासा, आणि उत्पादन बदलण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारा.
स्रोत
- Forxiga (dapagliflozin): EPAR medicine overview. European Medicines Agency
- Dapagliflozin: a medicine for type 2 diabetes, heart failure and chronic kidney disease. NHS (UK)
- Farxiga (dapagliflozin): prescribing information, openFDA record. openFDA, US Food and Drug Administration
- Type 2 diabetes: treatment. NHS (UK)
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)
- National Formulary of India. Indian Pharmacopoeia Commission