ग्लिमेपिराइड (Glimepiride): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ
ग्लिमेपिराइड हे प्रौढांमधील टाइप 2 मधुमेहावर उपचार करण्यासाठी वापरले जाणारे औषध आहे. हे स्वादुपिंडाला जास्त इन्सुलिन सोडण्यास मदत करते, ज्यामुळे ब्लड शुगर (रक्तातील साखर) कमी होते. भारतात हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे आणि डॉक्टरांनी सांगितलेल्या आहार व शारीरिक हालचालीच्या योजनेसोबत वापरले जाते.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
ग्लिमेपिराइड कसे काम करते?
ग्लिमेपिराइड स्वादुपिंडातील इन्सुलिन तयार करणाऱ्या पेशींना जास्त इन्सुलिन सोडायला लावते, आणि जास्त इन्सुलिनमुळे शरीराला रक्तातील साखर बाहेर काढून वापरण्यास मदत होते. स्वादुपिंड जोपर्यंत इन्सुलिन तयार करू शकते, तोपर्यंतच हे औषध काम करते.
ग्लिमेपिराइड कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. ग्लिमेपिराइड सहसा दिवसातून एकदा नाश्त्यासोबत किंवा पहिल्या मुख्य जेवणासोबत घेतले जाते, आणि डोस डॉक्टर ठरवतात. जेवण चुकवू नका, आणि डॉक्टरांशी बोलल्याशिवाय हे औषध बंद करू नका.
ग्लिमेपिराइड चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक हे औषध गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट्स सौम्य असतात, पण काहींसाठी वैद्यकीय मदत घ्यावी लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- ब्लड शुगर कमी होणे: हात थरथरणे, घाम येणे, भूक लागणे, डोकेदुखी, चक्कर येणे, गोंधळ होणे
- मळमळ किंवा पोटात अस्वस्थता
- वजन वाढणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- ब्लड शुगर खूप कमी होणे: गोंधळ, झटके (फिट्स) किंवा शुद्ध हरपणे. तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या
- चेहरा, ओठ किंवा घसा सुजणे, किंवा अंगावर तीव्र पुरळ (ॲलर्जीची प्रतिक्रिया)
- त्वचा फिकट किंवा पिवळी पडणे आणि गडद रंगाची लघवी (लाल रक्तपेशी फुटणे; G6PD कमतरता असल्यास धोका)
- त्वचा किंवा डोळे पिवळे पडणे (लिव्हरचा त्रास)
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी हे औषध घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारावे लागते, किंवा घेताना जास्त काळजी घ्यावी लागते. तुम्ही हे औषध घेता हे प्रत्येक डॉक्टर, दंतवैद्य आणि हॉस्पिटलला सांगा.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- ग्लिमेपिराइड, त्यातील इतर घटक किंवा सल्फोनामाइड औषधांची ॲलर्जी
- टाइप 1 मधुमेह किंवा डायबेटिक कीटोॲसिडोसिस
- जेवण चुकवणे, दारू, जास्त व्यायाम, वाढते वय, किडनी किंवा लिव्हरचा त्रास: ब्लड शुगर कमी होण्याची शक्यता वाढते
- सल्फोनामाइड (सल्फा) औषधांची ॲलर्जी: ग्लिमेपिराइडमुळेही प्रतिक्रिया होऊ शकते
- G6PD कमतरता: डॉक्टरांना सांगा
- उलट्या, जुलाब किंवा तापासह आजारपण: मधुमेहाच्या औषधांबाबत सल्ल्यासाठी डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टशी संपर्क साधा. सांगितल्याशिवाय स्वतःहून औषध बंद करू नका
- गर्भावस्था व स्तनपान: सहसा वापरले जात नाही; नवजात बाळाची ब्लड शुगर कमी होऊ शकते
ग्लिमेपिराइड सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
हे औषध इतर औषधांच्या कामावर परिणाम करू शकते, आणि काही औषधे याचा परिणाम बदलतात. तुम्ही घेत असलेली सर्व औषधे, हर्बल उपायांसह, डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- मधुमेहाची इतर औषधे व इन्सुलिन: ब्लड शुगर कमी होण्याची शक्यता वाढते
- फ्लुकोनाझोल, मायकोनाझोल, NSAID वेदनाशामके आणि ACE इनहिबिटर: यामुळे याचा परिणाम वाढू शकतो
- बीटा-ब्लॉकर: यामुळे ब्लड शुगर कमी झाल्याची लक्षणे लपू शकतात
- स्टेरॉइड, थायाझाइड प्रकारच्या लघवी वाढवणाऱ्या गोळ्या, रिफाम्पिसिन आणि ईस्ट्रोजेन: यामुळे ब्लड शुगर वाढू शकते
प्रयोगशाळा चाचण्यांवर परिणाम
- ब्लड शुगर व HbA1c तपासण्या: मधुमेह किती नियंत्रणात आहे हे पाहण्यासाठी वापरतात
कोणी जास्त घेतल्यास
निर्धारित प्रमाणापेक्षा खूप जास्त औषध घेणे ही वैद्यकीय बाब आहे. कोणी औषध जास्त घेतल्यास ११२ वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि औषधाचे पाकीट सोबत घ्या.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर विक्रीसाठी मंजूर. एकाच घटकाचे ग्लिमेपिराइड सीडीएससीओच्या बंदी घातलेल्या औषधांच्या यादीत नाही, परंतु त्यात समाविष्ट असलेली (पायोग्लिटाझोन, मेटफॉर्मिन किंवा इतर घटकांसह) अनेक फिक्स्ड-डोस कॉम्बिनेशन्स कलम 26A अंतर्गत प्रतिबंधित आहेत, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
ग्लिमेपिराइड हे या प्रकारचे औषध आहे.
ग्लिमेपिराइड असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये ग्लिमेपिराइड असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- अमारिल २ (Amaryl 2) · 2 mg गोळी
ग्लिमेपिराइड कशासाठी वापरले जाते?
ग्लिमेपिराइड असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक ग्लिमेपिराइड च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
ग्लिमेपिराइड हे साखरेच्या (मधुमेहाच्या) आजाराचे औषध आहे का?
होय. ग्लिमेपिराइड आहार व शारीरिक हालचालीसोबत प्रौढांमधील टाइप 2 मधुमेहात ब्लड शुगर कमी करण्यासाठी वापरतात. हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध आहे, म्हणून डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय सुरू, बंद किंवा बदलू नका.
ग्लिमेपिराइडमुळे ब्लड शुगर कमी का होऊ शकते?
ब्लड शुगर जास्त नसतानाही यामुळे स्वादुपिंड इन्सुलिन सोडते. जेवण चुकवणे, दारू, जास्त व्यायाम किंवा मधुमेहाची इतर औषधे यामुळे ब्लड शुगर कमी होण्याची शक्यता वाढते. इशाऱ्याची लक्षणे ओळखा आणि डॉक्टरांची योजना पाळा.
स्रोत
- Glimepiride tablets: prescribing information (label effective 11/2024). DailyMed, US National Library of Medicine
- Gliclazide: a medicine for type 2 diabetes. NHS (UK)
- Type 2 diabetes: treatment. NHS (UK)
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)
- National Formulary of India. Indian Pharmacopoeia Commission