थायरोनॉर्म ५० (Thyronorm 50): उपयोग, ते कसे काम करते, दुष्परिणाम

थायरोनॉर्म ५० कशासाठी वापरले जाते?

थायरॉइड ग्रंथी पुरेसे थायरॉइड हार्मोन तयार करत नसताना थायरोनॉर्म ५० वापरतात.

• कमी कार्य करणारे थायरॉइड (हायपोथायरॉइडिझम), कमी पडत असलेले हार्मोन भरून काढण्यासाठी
• थायरॉइडची शस्त्रक्रिया, रेडिओआयोडीन उपचार किंवा स्वयंप्रतिकारशक्तीशी संबंधित थायरॉइडच्या आजारामुळे झालेला हायपोथायरॉइडिझम, डॉक्टरांच्या निर्णयानुसार

थायरोनॉर्म ५० कसे काम करते?

थायरॉइड ग्रंथी असे हार्मोन तयार करते जे शरीर ऊर्जा किती वेगाने वापरते हे ठरवतात. ते कमी तयार झाले तर थकवा, थंडी वाजणे, उदास वाटणे आणि वजन वाढणे असे होऊ शकते. लेव्होथायरॉक्सिन हे मुख्य थायरॉइड हार्मोन थायरॉक्सिनची प्रतच आहे, त्यामुळे ते रोज घेतल्याने कमी पडणारे हार्मोन भरून निघते आणि रक्तातील पातळी पुन्हा सामान्य मर्यादेत येते.

घेतल्यानंतर तुमच्या शरीरात काय होते

1. तुम्ही गोळी गिळता

   लेव्होथायरॉक्सिन तोंडाने, दिवसातून एकदा, रिकाम्या पोटी पाण्यासोबत घेतात, सहसा नाश्त्याच्या ३० ते ६० मिनिटे आधी. जेवण, चहा, कॉफी आणि काही इतर औषधांमुळे शरीरात शोषले जाणारे प्रमाण कमी होऊ शकते.

2. ते लहान आतड्यात शोषले जाते

   डोसचा बहुतेक भाग लहान आतड्यात शोषला जाऊन रक्तात मिसळतो. कॅल्शियम, आयर्न, अँटासिड आणि काही पदार्थ आतड्यात त्याला चिकटू शकतात, म्हणूनच ते अनेक तासांच्या अंतराने घेतात.

3. ते प्रथिनांना चिकटून फिरते

   रक्तात जवळजवळ सर्व लेव्होथायरॉक्सिन वाहक प्रथिनांना जोडलेले असते. अगदी थोडा मोकळा भाग शरीराच्या पेशींपर्यंत पोहोचतो.

4. गरजेच्या ठिकाणी त्याचे रूपांतर होते

   थायरॉक्सिन (T4) हे हार्मोनचे साठवणीचे रूप आहे. लिव्हर (यकृत) आणि किडनी (मूत्रपिंड) यांसारखे अवयव शरीराला गरज असेल तसे त्याचे अधिक सक्रिय हार्मोन T3 मध्ये रूपांतर करतात.

5. चयापचय पुन्हा सामान्य होतो

   हार्मोनची पातळी सामान्य मर्यादेत आली की शरीराचा ऊर्जेचा वापर, हृदयाचे ठोके आणि तापमानावरील नियंत्रण पुन्हा नीट काम करू लागते. थकवा, थंडी वाजणे आणि बद्धकोष्ठता यांसारखी लक्षणे काही आठवड्यांत हळूहळू कमी होतात.

6. रक्ताच्या तपासण्या डोस ठरवतात

   डोस सुरू केल्यानंतर किंवा बदलल्यानंतर सुमारे ६ ते ८ आठवड्यांनी डॉक्टर थायरॉइड स्टिम्युलेटिंग हार्मोन (TSH) ही रक्त तपासणी करतात, नंतर ठराविक अंतराने करतात. तपासणीचा निकाल इच्छित मर्यादेत येईपर्यंत डोस समायोजित केला जातो.

7. ते हळूहळू शरीराबाहेर टाकले जाते

   लेव्होथायरॉक्सिन शरीरात अनेक दिवस राहते (त्याचे हाफ-लाइफ सुमारे एक आठवडा आहे), म्हणून ते दिवसातून एकदा घेतात आणि एक डोस चुकला तरी सहसा अडचण नसते. लिव्हर आणि किडनी कालांतराने ते शरीराबाहेर टाकतात.

थायरोनॉर्म ५० कसे घ्यावे

थायरोनॉर्म ५० डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे किंवा पाकिटावर छापलेल्या सूचनेनुसारच घ्या. डोस प्रत्येकासाठी वेगळा असतो आणि रक्ताच्या तपासण्यांवरून बदलला जातो, म्हणून तो स्वतःच्या मनाने कधीही बदलू नका.

• ते दिवसातून एकदा, रोज एकाच वेळी, सहसा सकाळी रिकाम्या पोटी, नाश्ता, चहा, कॉफी किंवा इतर औषधांच्या ३० ते ६० मिनिटे आधी घ्यायचे असते.
• गोळी एक ग्लास पाण्यासोबत अख्खी गिळा.
• कॅल्शियम, आयर्न, अँटासिड आणि तत्सम औषधे या गोळीपासून अनेक तासांच्या अंतराने घ्या. किती अंतर ठेवायचे ते फार्मासिस्टला विचारा.
• डोस चुकला तर आठवल्यावर घ्या, मात्र पुढच्या डोसची वेळ जवळ आली असेल तर तो टाळा. दोन डोस एकत्र घेऊ नका.
• बहुतेकांना ते आयुष्यभर घ्यावे लागते. बरे वाटत असले तरी बंद करू नका, कारण लक्षणे परत येऊ शकतात.
• डॉक्टर सांगतील त्या थायरॉइडच्या रक्त तपासण्या करून घ्या. डोस जास्त किंवा कमी असल्यास लक्षणे येऊ शकतात.
• मुलांमध्ये वापर डॉक्टरच ठरवतात आणि तेच डोस ठरवतात.

थायरोनॉर्म ५० चे दुष्परिणाम

डोस योग्य असताना लेव्होथायरॉक्सिनमुळे सहसा कमी साइड इफेक्ट होतात. बहुतेक साइड इफेक्ट डोस जास्त असल्यास होतात, म्हणूनच नियमित रक्त तपासण्या महत्त्वाच्या आहेत.

क्वचित किंवा सौम्य

• झोप न लागणे
• डोकेदुखी
• चिंता किंवा अस्वस्थ वाटणे
• घाम येणे किंवा खूप गरम वाटणे
• केस गळणे
• हात थरथरणे (कंप) किंवा हृदयाचे जोरात, वेगाने ठोके पडणे
• जुलाब किंवा प्रयत्न न करता वजन कमी होणे

कोणी काळजी घ्यावी

लेव्होथायरॉक्सिन शरीराला लागणाऱ्या हार्मोनची जागा घेते, म्हणून ते सहसा आयुष्यभर घेतले जाते आणि डोस रक्ताच्या तपासण्यांवरून ठरतो. जास्त प्रमाण हेही कमी प्रमाणाइतकेच त्रासदायक असते.

• हृदयविकार, ब्लड प्रेशर (रक्तदाब) जास्त असणे किंवा हृदयाचे अनियमित ठोके: थायरॉइड हार्मोन जास्त झाल्यास हृदयावर ताण येऊ शकतो, म्हणून डॉक्टर सहसा कमी डोसने सुरुवात करून हळूहळू वाढवतात
• अधिवृक्क ग्रंथीचे (ॲड्रिनल ग्लँड) त्रास (उदा. ॲडिसन आजार): ते आधी बरे करावे लागतात, कारण लेव्होथायरॉक्सिनमुळे ते वाढू शकतात
• मधुमेह: लेव्होथायरॉक्सिनमुळे ब्लड शुगर (रक्तातील साखर) बदलू शकते, त्यामुळे मधुमेहाच्या औषधांचे डोस पुन्हा तपासावे लागू शकतात
• कमकुवत हाडे (ऑस्टिओपोरोसिस) किंवा रजोनिवृत्तीनंतरचे वय: डोस खूप जास्त असल्यास हाडांची ताकद कमी होऊ शकते, म्हणून सर्वात कमी प्रभावी डोस वापरतात
• जास्त कार्य करणारे थायरॉइड: लेव्होथायरॉक्सिन सहसा योग्य नसते
• गर्भावस्था किंवा गर्भधारणेचे नियोजन: गर्भावस्थेत डोस अनेकदा वाढवावा लागतो, म्हणून डॉक्टरांना लवकर सांगा आणि औषध स्वतःहून बंद करू नका
• वजन कमी करण्यासाठी नाही: लेव्होथायरॉक्सिन वजन कमी करण्यासाठी वापरू नये, कारण मोठ्या डोसमुळे गंभीर, अगदी जीवघेणे नुकसान होऊ शकते
• बायोटिन (व्हिटॅमिन B7) सप्लिमेंट्स, केस व नखांसाठीच्या सप्लिमेंट्ससह: ते थायरॉइडच्या रक्त तपासणीच्या निकालांवर परिणाम करू शकतात, म्हणून डॉक्टरांना किंवा लॅबला सांगा
• पूर्वी लेव्होथायरॉक्सिन किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जीची प्रतिक्रिया झाली असल्यास

थायरोनॉर्म ५० सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी

अनेक सामान्य औषधे आणि सप्लिमेंट्समुळे शरीर लेव्होथायरॉक्सिन शोषू शकत नाही आणि काहींमुळे लागणारे प्रमाण बदलते. तुम्ही जे काही घेता त्याबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.

• कॅल्शियम गोळ्या, आयर्न गोळ्या, अँटासिड आणि सुक्रलफेट: त्यामुळे लेव्होथायरॉक्सिन नीट शोषले जात नाही, म्हणून ते सहसा अनेक तासांच्या अंतराने घेतात. किती अंतर ठेवायचे ते फार्मासिस्टला विचारा
• पोटातील ॲसिड कमी करणारी औषधे, जसे ओमेप्राझोल आणि इतर प्रोटॉन पंप इनहिबिटर: त्यामुळे लेव्होथायरॉक्सिन कमी शोषले जाऊ शकते, म्हणून डॉक्टर तुमच्या थायरॉइडच्या रक्त तपासण्या करू शकतात
• बाइल ॲसिड सिक्वेस्ट्रंट नावाची कोलेस्टेरॉलची औषधे (उदा. कोलेस्टायरामिन): ती आतड्यात लेव्होथायरॉक्सिनला चिकटतात
• सोया पदार्थ, जास्त फायबर असलेले पदार्थ, अक्रोड आणि ग्रेपफ्रूट ज्यूस: गोळीच्या जवळच्या वेळी घेतल्यास ते शोषण कमी करू शकतात
• फिनोबार्बिटल, रिफाम्पिसिन आणि सर्ट्रालिन: त्यामुळे लागणारा लेव्होथायरॉक्सिनचा डोस वाढू शकतो
• वॉरफरिन आणि तत्सम रक्त पातळ करणारी औषधे: लेव्होथायरॉक्सिनमुळे त्यांचा परिणाम वाढू शकतो, त्यामुळे रक्त गोठण्याच्या तपासण्या लागू शकतात
• डिगॉक्सिन, अमायोडारोन, काही अँटिडिप्रेसंट आणि मधुमेहाची औषधे: थायरॉइड उपचार सुरू झाल्यावर किंवा बदलल्यावर त्यांचा परिणाम किंवा लागणारा डोस बदलू शकतो
• बायोटिन सप्लिमेंट्स: त्यामुळे थायरॉइडच्या रक्त तपासणीचे निकाल दिशाभूल करणारे येऊ शकतात

कोणी जास्त घेतल्यास

साठवण

थंड, कोरड्या जागी मूळ स्ट्रिपमध्ये ठेवा, थेट प्रकाश आणि ओलाव्यापासून दूर आणि मुलांच्या आवाक्याबाहेर. पाकिटावरील साठवणीची सूचना पाहा. एक्स्पायरी डेट (मुदत संपण्याची तारीख) नंतर वापरू नका.

भारतातील नियामक स्थिती

भारतात विक्रीसाठी मंजूर. लेव्होथायरॉक्सिन सीडीएससीओच्या बंदी घातलेल्या औषधांच्या यादीत नाही (या बॅचसाठी कलम 26A ची यादी तपासली असता त्यात लेव्होथायरॉक्सिनची नोंद नाही). थायरोनॉर्म ५० मध्ये फक्त लेव्होथायरॉक्सिन आहे.

हेच औषध असलेले इतर ब्रँड

इतर ब्रँड आणि जेनेरिक गोळ्यांमध्येही लेव्होथायरॉक्सिन सोडियम असते आणि त्या तशाच काम करतात, पण त्या वेगवेगळ्या स्ट्रेंथमध्ये येतात (उदा. २५, ५०, ७५, १०० आणि १२५ mcg). पाकिटावरील स्ट्रेंथ तपासा. डॉक्टरांना विचारल्याशिवाय ब्रँड किंवा स्ट्रेंथ बदलू नका.

इतर मात्रा आणि प्रकार

थायरोनॉर्म अनेक स्ट्रेंथमध्ये मिळते आणि स्ट्रेंथ पाकिटावर छापलेली असते. लेव्होथायरॉक्सिन इतर कंपन्याही वेगवेगळ्या ब्रँड नावांनी विकतात. प्रत्येक वेळी खरेदी करताना स्ट्रेंथ तपासा.

नेहमीचे प्रश्न