फ्लुकोनाझोल (Fluconazole): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
फ्लुकोनाझोल हे डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे बुरशीविरोधी (अँटिफंगल) औषध आहे. योनीतील थ्रश (बुरशीचे इन्फेक्शन) आणि तोंडातील व घशातील थ्रश यांसारख्या यीस्टमुळे होणाऱ्या इन्फेक्शनवर उपचार करण्यासाठी हे वापरतात. डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली काही खोलवरच्या बुरशीच्या इन्फेक्शनसाठीही हे वापरतात. हे बुरशीविरोधी औषधांच्या प्रकारात येते. हृदयाच्या ठोक्यांच्या लयीतील त्रासांसह काही औषधे आणि स्थितींमध्ये अधिक काळजी घ्यावी लागते.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
फ्लुकोनाझोल कसे काम करते?
बुरशीला अर्गोस्टेरॉल तयार करण्यासाठी लागणारे एन्झाइम फ्लुकोनाझोल अडवते; अर्गोस्टेरॉल हा बुरशीच्या पेशीपटलाचा एक भाग आहे. पटल खराब झाल्यामुळे बुरशीची वाढ थांबते, आणि शरीर इन्फेक्शन साफ करते.
फ्लुकोनाझोल कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. योनीतील थ्रशसाठी 150 मिग्रॅचा एकच डोस सर्वसाधारणपणे दिला जातो; इतर इन्फेक्शनसाठी डोस किती आणि तो किती काळ घ्यायचा हे डॉक्टर ठरवतात.
फ्लुकोनाझोल चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक फ्लुकोनाझोल गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट सामान्य आणि सौम्य असतात, पण काहींमध्ये वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- डोकेदुखी
- पोटदुखी, मळमळ किंवा जुलाब
- अंगावर पुरळ
- चक्कर येणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- ओठ, तोंड किंवा घसा सुजणे, किंवा फोड येणारे पुरळ (गंभीर ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे (लिव्हरचा त्रास असण्याची शक्यता)
- हृदयाचे ठोके जलद किंवा अनियमित होणे
- फिट्स (आकडी) येणे
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी फ्लुकोनाझोल घेण्यापूर्वी डॉक्टरांना विचारावे, किंवा घेताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- फ्लुकोनाझोल किंवा उत्पादनातील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- हृदयाच्या ठोक्यांच्या लयीवर परिणाम करणारी काही औषधे घेणे, डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे
- फ्लुकोनाझोल किंवा इतर बुरशीविरोधी औषधांची ॲलर्जी
- हृदयाचे आजार, किंवा पोटॅशियम, कॅल्शियम किंवा मॅग्नेशियमची पातळी असामान्य असणे
- किडनी किंवा लिव्हरचे आजार
- गर्भावस्था: इतर उपचार लागू न पडल्यासच वापरले जाते
- स्तनपान: तुमच्या डॉक्टरांना सांगा
- पहिल्यांदा किंवा वारंवार थ्रश होणे: डॉक्टरांना दाखवा
फ्लुकोनाझोल सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
फ्लुकोनाझोल इतर अनेक औषधे कशी काम करतात ते बदलू शकते. तुम्ही घेत असलेल्या सर्व गोष्टींबद्दल डॉक्टरांना किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- हृदयाच्या ठोक्यांच्या लयीवर परिणाम करणारी औषधे, जसे अमायोडारोन, एरिथ्रोमायसिन आणि क्वेटियापिन
- वॉरफेरिनसारखी रक्त पातळ करणारी औषधे
- स्टॅटिन, कार्बामाझेपिन, लिथियम, लोसार्टन आणि काही अँटिडिप्रेसंट औषधे
कोणी जास्त घेतल्यास
NHS नुसार एक किंवा दोन जास्तीच्या डोसमुळे हानी होण्याची शक्यता कमी आहे. जर कोणी सांगितल्यापेक्षा खूप जास्त घेतले असेल, तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. फक्त फ्लुकोनाझोल असलेले औषध ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही; ॲझिथ्रोमायसिन आणि सेक्निडाझोलसोबतची 2016 ची फक्त एक मिश्र किट त्या यादीत आहे. पाकिटावर छापलेले शेड्यूल तपासा.
औषधाचा प्रकार
फ्लुकोनाझोल हे या प्रकारचे औषध आहे.
फ्लुकोनाझोल असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये फ्लुकोनाझोल असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- फ्लुका 150 (Fluka 150) · 150 mg पॅकवर तपासा (गोळी किंवा कॅप्सूल)
फ्लुकोनाझोल कशासाठी वापरले जाते?
फ्लुकोनाझोल असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Fungal infections
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक फ्लुकोनाझोल च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
फ्लुकोनाझोल कशासाठी वापरतात?
फ्लुकोनाझोल हे बुरशीविरोधी औषध आहे; डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार योनीतील थ्रश आणि तोंडातील व घशातील थ्रश यांसारख्या यीस्टच्या इन्फेक्शनसाठी, आणि काही खोलवरच्या बुरशीच्या इन्फेक्शनसाठी हे वापरतात. ते तुमच्यासाठी योग्य आहे की नाही हे डॉक्टर ठरवतात.
थ्रशसाठी फ्लुकोनाझोलचा एक डोस पुरेसा असतो का?
NHS नुसार योनीतील थ्रशसाठी 150 मिग्रॅचा एकच डोस सर्वसाधारणपणे दिला जातो, आणि लक्षणे काही दिवसांत कमी होतात. लक्षणे बरी न झाल्यास किंवा परत आल्यास डोस पुन्हा घेण्याऐवजी डॉक्टरांना दाखवा.
गर्भावस्थेत फ्लुकोनाझोल घेता येते का?
NHS नुसार इतर उपचार लागू न पडल्यासच ते गर्भावस्थेत वापरले जाते. तुम्ही गरोदर असाल किंवा असण्याची शक्यता असेल तर डॉक्टरांना सांगा. गर्भावस्थेत ते स्वतःहून घेऊ नका.
स्रोत
- Fluconazole: a medicine for fungal infections and thrush. NHS (UK)
- Who can and cannot take fluconazole. NHS (UK)
- Side effects of fluconazole. NHS (UK)
- Taking fluconazole with other medicines and herbal supplements. NHS (UK)
- Fluconazole. MedlinePlus, US National Library of Medicine
- ATC/DDD Index: J02AC01. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)