इट्राकोनाझोल (Itraconazole): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
इट्राकोनाझोल हे डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे, तोंडाने घेण्याचे बुरशीविरोधी (अँटिफंगल) औषध आहे. नखे, त्वचा आणि शरीरातील काही बुरशीजन्य इन्फेक्शनवर ते वापरतात. हे औषध फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्यानेच घेतले पाहिजे. त्यामुळे हृदय निकामी होणे (हार्ट फेल्युअर) बिघडू शकते आणि ते अनेक औषधांशी परस्परक्रिया करू शकते, म्हणून तुम्ही घेत असलेली सर्व औषधे आणि हृदयाचा कोणताही त्रास डॉक्टरांना सांगा.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
इट्राकोनाझोल कसे काम करते?
इट्राकोनाझोल बुरशीला एर्गोस्टेरॉल तयार करण्यापासून रोखते. हा पदार्थ बुरशीच्या बाहेरच्या पटलासाठी लागतो. त्यामुळे बुरशीच्या पेशी नीट वाढू शकत नाहीत आणि इन्फेक्शन बरे होऊ शकते.
इट्राकोनाझोल कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. इट्राकोनाझोलच्या कॅप्सूल सहसा भरपेट जेवणानंतर लगेच आणि अख्ख्या गिळल्या जातात, कारण अन्नामुळे शरीर त्या चांगल्या शोषून घेते. डोस आणि किती काळ घ्यायचे ते डॉक्टर ठरवतात.
इट्राकोनाझोल चे दुष्परिणाम
बरेच लोक इट्राकोनाझोल गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट (दुष्परिणाम) सामान्य व सौम्य असतात, पण काहींसाठी तातडीने वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- मळमळ, उलट्या, पोटदुखी किंवा जुलाब
- डोकेदुखी
- अंगावर पुरळ किंवा खाज
- घोट्यांना किंवा पायांना सूज येणे (ओडिमा)
- चक्कर येणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- श्वास घ्यायला त्रास, पायांना सूज, हृदयाचे ठोके जलद किंवा अनियमित होणे किंवा अचानक थकवा येणे (हृदय निकामी होण्याची शक्यता). वैद्यकीय मदत घ्या आणि ताबडतोब डॉक्टरांना सांगा
- त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे, गडद लघवी, फिकट शौच, खूप थकवा किंवा भूक न लागणे (लिव्हरच्या त्रासाची शक्यता)
- हात किंवा पायांना मुंग्या येणे किंवा बधिरपणा
- ऐकू कमी येणे किंवा ऐकण्यात बदल होणे
- त्वचेवर तीव्र प्रतिक्रिया, फोड किंवा गांधी (पित्ताच्या गाठी) उठणे, किंवा चेहरा किंवा घसा सुजणे. ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी इट्राकोनाझोल घेताना विशेष काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- हृदय निकामी होणे (हार्ट फेल्युअर) किंवा पूर्वी ते झालेले असणे, जेव्हा हे औषध नखांच्या इन्फेक्शनसाठी वापरले जाते
- इट्राकोनाझोल किंवा कॅप्सूलमधील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- त्याच्यासोबत अजिबात घेऊ नयेत अशी काही औषधे घेणे (डॉक्टर आणि फार्मासिस्ट तपासतील)
- हृदय निकामी होणे: लेबलवर एक ठळक (बॉक्स्ड) इशारा आहे की हे औषध हृदयाची पंप करण्याची ताकद कमी करू शकते आणि हृदय निकामी असलेल्या किंवा पूर्वी ते झालेल्या लोकांनी नखांच्या इन्फेक्शनसाठी ते वापरू नये; हृदय निकामी होण्याची लक्षणे दिसल्यास औषध बंद करा आणि मदत घ्या
- लिव्हरचा आजार: पहिल्या आठवड्यातही लिव्हरचे गंभीर त्रास झाले आहेत; डॉक्टर लिव्हरच्या तपासण्या करू शकतात
- पोटातील ॲसिड कमी असणे किंवा ॲसिड कमी करणारी औषधे घेणे: कॅप्सूल शरीरात कमी शोषली जाऊ शकते, म्हणून डॉक्टर योजना बदलू शकतात
- कॅप्सूल आणि तोंडाने घेण्याचे द्रावण एकमेकांच्या जागी वापरता येत नाहीत
- गर्भावस्था: यामुळे पोटातील बाळाला इजा होऊ शकते; गर्भवती होऊ शकणाऱ्या स्त्रियांनी उपचारादरम्यान आणि नंतर डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार प्रभावी गर्भनिरोधक वापरणे आवश्यक आहे
- स्तनपान: हे औषध आईच्या दुधात जाते; डॉक्टरांना विचारा
- मुले: सुरक्षितता आणि फायदा सिद्ध झालेला नाही
- तुमच्यावर उपचार करणाऱ्या प्रत्येक डॉक्टरला किंवा दंतवैद्याला सांगा की तुम्ही हे औषध घेत आहात
इट्राकोनाझोल सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
इट्राकोनाझोल खूप मोठ्या संख्येने औषधांशी परस्परक्रिया करते. हर्बल उपायांसह तुम्ही जे काही घेता ते सर्व डॉक्टर आणि फार्मासिस्टला सांगा.
- त्यासोबत अजिबात घेऊ नयेत अशा औषधांमध्ये हृदयाची लय सांभाळणारी काही औषधे (उदाहरणार्थ क्विनिडिन, डोफेटिलाइड), मेथाडोन, पिमोझाइड, मायग्रेनसाठीची एर्गॉट औषधे, आणि सिमवास्टॅटिन व लोव्हास्टॅटिनसारखी कोलेस्टेरॉलची औषधे यांचा समावेश आहे; ही यादी पूर्ण नाही
- अँटासिड, H2 ब्लॉकर आणि प्रोटॉन पंप इनहिबिटर: ही औषधे कॅप्सूलमधून इट्राकोनाझोल शोषले जाणे कमी करतात
- रक्त पातळ करणारी काही औषधे, रोगप्रतिकारशक्ती दाबणारी औषधे आणि कर्करोगाची औषधे: त्यांची पातळी बदलू शकते
- फेलोडिपिनसारखी हृदयाची इतर औषधे: साइड इफेक्टचा धोका वाढतो
- दारू: डॉक्टरांना विचारा, कारण दोन्हींमुळे लिव्हरवर ताण येऊ शकतो
कोणी जास्त घेतल्यास
सांगितलेल्यापेक्षा जास्त घेतल्यास हृदय आणि लिव्हरवर गंभीर परिणाम होऊ शकतात. 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि औषधाचे पाकीट सोबत न्या.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारी बुरशीविरोधी कॅप्सूल म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. फक्त इट्राकोनाझोल असलेले औषध ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. इट्राकोनाझोलसोबत इतर घटक असलेल्या मिश्र औषधांना (फिक्स्ड-डोस कॉम्बिनेशन) वेगळे नियम लागू असतात, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
इट्राकोनाझोल हे या प्रकारचे औषध आहे.
इट्राकोनाझोल असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये इट्राकोनाझोल असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- इट्रासिस 100 (Itrasys 100) · 100 mg कॅप्सूल
इट्राकोनाझोल कशासाठी वापरले जाते?
इट्राकोनाझोल असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Fungal infections
- Fungal skin infections
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक इट्राकोनाझोल च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
इट्राकोनाझोल हे प्रिस्क्रिप्शनचे औषध आहे का?
होय. डॉक्टरांनी लिहून दिले असेल तरच ते घ्यावे. हृदय आणि लिव्हरवरील परिणाम आणि अनेक औषधांशी होणाऱ्या परस्परक्रिया यांमुळे डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय ते सुरू, बंद किंवा बदलू नये.
इट्राकोनाझोल कॅप्सूल जेवणानंतर का घ्यावी लागते?
भरपेट जेवणानंतर लगेच शरीर कॅप्सूल सर्वात चांगली शोषून घेते; रिकाम्या पोटी किंवा ॲसिड कमी करणाऱ्या औषधांसोबत घेतल्यास कमी शोषते. कॅप्सूल अख्खी गिळा आणि पाकिटावरील किंवा डॉक्टरांच्या सूचना पाळा.
हृदयाचा त्रास असलेले लोक इट्राकोनाझोल घेऊ शकतात का?
इट्राकोनाझोल हृदयाची पंप करण्याची क्रिया कमकुवत करू शकते. हृदय निकामी असलेल्या किंवा पूर्वी ते झालेल्या लोकांनी नखांच्या इन्फेक्शनसाठी ते वापरू नये, असा लेबलवर इशारा आहे. हृदयाचा कोणताही त्रास, घोट्यांची सूज, धाप लागणे किंवा हृदयाचे औषध याबद्दल डॉक्टरांना सांगा.
स्रोत
- Sporanox (itraconazole) capsules: prescribing information (Janssen). DailyMed, US National Library of Medicine
- ATC/DDD Index: J02AC02 itraconazole. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)