केटोकोनाझोल (Ketoconazole): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
केटोकोनाझोल हे बुरशीविरोधी (अँटिफंगल) औषध आहे, जे शॅम्पूमध्ये कोंडा (डँड्रफ), सेबोरिक डर्माटायटिस आणि पिटिरिॲसिस व्हर्सिकलर यांवर उपचार करण्यासाठी वापरले जाते. या स्थिती त्वचेवरील यीस्टशी (खमिरासारख्या बुरशीशी) संबंधित असतात. ते डोक्याच्या त्वचेवर किंवा त्वचेवर लावून धुऊन टाकले जाते, आणि फारच थोडे रक्तापर्यंत पोहोचते. ते फक्त बुरशीवर काम करते आणि लेबलवरील सूचनेनुसार किंवा डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार वापरले जाते.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
केटोकोनाझोल कसे काम करते?
केटोकोनाझोल यीस्ट आणि बुरशीला एर्गोस्टेरॉल नावाचा पदार्थ तयार करण्यापासून रोखते, जो त्यांच्या पेशींच्या बाहेरच्या थराला लागतो. तो नसल्यास यीस्ट वाढू शकत नाही, त्यामुळे कोंडा पडणे आणि खाज कमी होते.
केटोकोनाझोल कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. शॅम्पू ओल्या डोक्याच्या त्वचेवर किंवा बाधित त्वचेवर फेस करून लावला जातो, पाकिटावर सांगितल्याप्रमाणे काही मिनिटे ठेवला जातो, आणि धुऊन टाकला जातो.
केटोकोनाझोल चे दुष्परिणाम
केटोकोनाझोल शॅम्पू साधारणपणे चांगला सहन होतो. साइड इफेक्ट झाले तर ते बहुतेक लावलेल्या जागेपुरतेच असतात.
क्वचित किंवा सौम्य
- त्वचेवर खाज किंवा जळजळ
- त्वचेला त्रास होणे किंवा कोरडेपणा
- केस आणि डोक्याची त्वचा तेलकट किंवा कोरडी होणे
- केसांच्या पोतात बदल
- थोड्या काळासाठी केस जास्त गळणे (असे कमी वेळा होते)
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- अंगावर गांधी उठणे, सर्वांगावर पुरळ, चेहरा किंवा ओठ सुजणे किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे. वापर थांबवा आणि लगेच वैद्यकीय मदत घ्या
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी केटोकोनाझोल शॅम्पू वापरताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- केटोकोनाझोल किंवा शॅम्पूमधील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- डोळ्यांत जाऊ देऊ नका; गेल्यास पाण्याने नीट धुवा
- यामुळे पर्म केलेल्या केसांची कुरळी ठेवण निघून जाऊ शकते आणि काही लोकांमध्ये केसांचा रंग किंवा पोत बदलू शकतो
- डोक्याची त्वचा लाल किंवा सुजलेली असल्यास, चेहऱ्यावर किंवा अंगावर चट्टे असल्यास, किंवा सुमारे 4 आठवड्यांनंतरही फरक न पडल्यास डॉक्टरांना दाखवा
- मुले: सुरक्षितता आणि फायदा सिद्ध झालेला नाही, म्हणून डॉक्टरांना विचारा
- गर्भावस्था आणि स्तनपान: डोक्याच्या त्वचेवरून फारच थोडे रक्तापर्यंत पोहोचते, पण आधी डॉक्टरांना विचारा
केटोकोनाझोल सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
शॅम्पू म्हणून वापरल्यास केटोकोनाझोलचा इतर औषधांशी परस्परसंवाद होतो असे माहीत नाही, कारण डोक्याच्या त्वचेवर लावल्यानंतर ते रक्तात आढळत नाही. डोक्याच्या त्वचेवर तुम्ही आणखी कोणते उपचार वापरता ते डॉक्टरांना सांगा.
- डोक्याच्या त्वचेसाठीची इतर औषधी उत्पादने एकत्र वापरणे: आधी डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला विचारा
कोणी जास्त घेतल्यास
जास्त शॅम्पू वापरल्याने गंभीर त्रास होण्याची शक्यता कमी आहे. तो गिळला गेला तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि पाकीट सोबत घ्या.
भारतातील नियामक स्थिती
केटोकोनाझोल 2% शॅम्पू भारतात औषधी बुरशीविरोधी शॅम्पू म्हणून विकला जातो. फक्त केटोकोनाझोल असलेले औषध कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही, पण केटोकोनाझोलसोबत स्टेरॉइड, अँटिबायोटिक आणि इतर घटक असलेली अनेक मिश्र औषधे (फिक्स्ड-डोस कॉम्बिनेशन) त्या यादीत आहेत, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
केटोकोनाझोल हे या प्रकारचे औषध आहे.
केटोकोनाझोल असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये केटोकोनाझोल असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- निझरल 2% (Nizral 2%) · 2% औषधी शॅम्पू
केटोकोनाझोल कशासाठी वापरले जाते?
केटोकोनाझोल असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Fungal infections
- Fungal skin infections
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक केटोकोनाझोल च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
केटोकोनाझोल शॅम्पू कशासाठी वापरतात?
केटोकोनाझोल शॅम्पू कोंडा, सेबोरिक डर्माटायटिस आणि पिटिरिॲसिस व्हर्सिकलर यांवर उपचार करण्यासाठी वापरतात, जे त्वचेवरील यीस्टशी संबंधित असतात. हे केस वाढवण्याचे किंवा केसांच्या सामान्य निगेचे उत्पादन नाही. समस्या बरी न झाल्यास डॉक्टरांना विचारा.
केटोकोनाझोल शॅम्पू किती काळ वापरावा?
पाकिटावर लिहिलेल्या किंवा डॉक्टरांनी सांगितलेल्या कालावधीपर्यंत वापरा. कोंडाविरोधी शॅम्पू 4 आठवड्यांपर्यंत वापरून पाहावा, असे NHS सुचवते. तेव्हाही फरक न पडल्यास, किंवा डोक्याची त्वचा लाल, सुजलेली किंवा खूप खाजणारी असल्यास डॉक्टरांना दाखवा.
केटोकोनाझोल शॅम्पू शरीरात शोषला जातो का?
फारच थोडा. अमेरिकन लेबलनुसार अनेक महिने नियमितपणे शॅम्पू करणाऱ्या लोकांच्या रक्तात केटोकोनाझोल आढळले नाही. हे केटोकोनाझोलच्या गोळ्यांपेक्षा वेगळे आहे; त्या वेगळे औषध आहेत आणि त्यांचे धोकेही वेगळे आहेत.
स्रोत
- Ketoconazole shampoo, 2%: prescribing information (ANI Pharmaceuticals). DailyMed, US National Library of Medicine
- Ketoconazole: a medicine for fungal skin infections and dandruff. NHS (UK)
- Dandruff. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: D01AC08 ketoconazole. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)