फ्युरोसेमाइड (Furosemide): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ
फ्युरोसेमाइड हे फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे 'पाण्याची गोळी' प्रकारचे औषध आहे, जे शरीरातील जास्तीचे पाणी बाहेर टाकते. हृदयाची कमजोरी (हार्ट फेल्युअर), किडनीचा आजार किंवा गंभीर लिव्हरच्या आजारामुळे येणाऱ्या सूज यासाठी, तसेच कधीकधी उच्च ब्लड प्रेशरसाठी याचा वापर केला जातो. यामुळे लघवी जास्त होते. शरीरातील पाण्याची कमतरता आणि रक्तातील क्षारांची कमतरता यावर लक्ष ठेवावे लागते, आणि हे औषध सुरू करणे किंवा बंद करणे फक्त डॉक्टरांच्या सल्ल्याने करावे.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
फ्युरोसेमाइड कसे काम करते?
फ्युरोसेमाइड किडनीतील नलिकेचा भाग असलेल्या 'हेन्लेचा लूप' वर काम करते आणि मीठ पुन्हा शरीरात शोषले जाण्यापासून रोखते. मिठासोबत पाणीही बाहेर जाते, त्यामुळे लघवी जास्त तयार होते आणि शरीरातील जास्तीचे पाणी कमी होते.
फ्युरोसेमाइड कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. फ्युरोसेमाइड अनेकदा दिवसातून एकदा सकाळी, जेवणासोबत किंवा जेवणाशिवाय घेतले जाते. डोस किती असावा आणि हे औषध किती काळ घ्यावे हे डॉक्टर ठरवतात.
फ्युरोसेमाइड चे दुष्परिणाम
बहुतेक लोक फ्युरोसेमाइड गंभीर त्रासाशिवाय घेतात. काही साइड इफेक्ट सामान्य व सौम्य असतात, पण काहींसाठी वैद्यकीय मदत लागते.
क्वचित किंवा सौम्य
- लघवीला जास्त वेळा जावे लागणे
- तहान लागणे
- चक्कर येणे
- डोकेदुखी
- स्नायू फडफडणे किंवा पेटके येणे
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- शरीरातील पाण्याच्या कमतरतेची लक्षणे: तोंड कोरडे पडणे, खूप तहान लागणे, गडद रंगाची लघवी, लघवी कमी होणे, चक्कर येणे, गोंधळल्यासारखे वाटणे
- चेहरा, ओठ किंवा घसा सुजणे किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे (तीव्र ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- फ्लूसारख्या लक्षणांसोबत त्वचेवर फोड येणे. ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- लघवी खूप कमी होणे, किंवा किडनीच्या त्रासाची इतर लक्षणे
कोणी काळजी घ्यावी
काही लोकांनी फ्युरोसेमाइड घेण्यापूर्वी डॉक्टरांशी बोलावे, किंवा हे औषध घेताना अधिक काळजी घ्यावी.
लेबलनुसार हे कधी वापरू नये
- फ्युरोसेमाइड किंवा गोळीतील कोणत्याही घटकाची ॲलर्जी
- लघवी करता न येणे
- शरीरातील पाण्याची तीव्र कमतरता किंवा रक्तातील क्षार खूप कमी असणे
- किडनी किंवा लिव्हरचे आजार
- डायबेटीस, गाउट (संधिवात) किंवा ॲडिसन्स आजार
- कमी ब्लड प्रेशर
- फ्युरोसेमाइड किंवा इतर लघवी वाढवणाऱ्या औषधाची पूर्वी ॲलर्जीची प्रतिक्रिया झाली असल्यास
- गर्भावस्था व स्तनपान: हे औषध सहसा वापरले जात नाही; डॉक्टरांशी बोला
- उलट्या, जुलाब किंवा ताप: शरीरातील पाणी कमी होण्याचा धोका; काय करावे ते डॉक्टरांना विचारा
फ्युरोसेमाइड सोबत परिणाम करणारी औषधे आणि गोष्टी
फ्युरोसेमाइड इतर औषधांचा परिणाम बदलू शकते, आणि काही औषधे त्याचा परिणाम बदलतात. तुम्ही घेत असलेली सर्व औषधे, तसेच हर्बल औषधे आणि चिठ्ठीशिवाय घेतलेली वेदनाशामक औषधे, याबद्दल डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला सांगा.
- ब्लड प्रेशरची इतर औषधे, ACE इनहिबिटरसह: ब्लड प्रेशर खूप कमी होऊ शकते
- डिगॉक्सिन आणि हृदयाची लय सांभाळणारी औषधे
- लिथियम
- इबुप्रोफेनसारखी NSAID वेदनाशामक औषधे
- जुलाबाची औषधे (लॅक्सेटिव्ह)
- काही अँटिडिप्रेसंट औषधे, फ्लुकोनाझोल आणि रिस्पेरिडोन
कोणी जास्त घेतल्यास
सांगितलेल्यापेक्षा जास्त घेणे धोकादायक असू शकते; शरीरातील पाणी खूप कमी होणे, चक्कर येणे आणि बेशुद्ध पडणे असे होऊ शकते. कोणी सांगितलेल्यापेक्षा जास्त औषध घेतल्यास ११२ वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा आणि औषधाचे पाकीट सोबत घ्या.
भारतातील नियामक स्थिती
भारतात फक्त डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारे औषध म्हणून विक्रीसाठी मंजूर. फक्त फ्युरोसेमाइड हा एकच घटक असलेले औषध औषधे व सौंदर्यप्रसाधने कायद्याच्या कलम 26A नुसार सीडीएससीओच्या बंदी घातलेल्या औषधांच्या यादीत नाही. यात इतर औषधांसोबत मिसळलेल्या निश्चित डोसच्या मिश्र औषधांना (फिक्स्ड-डोस कॉम्बिनेशन) वेगळे नियम लागू होऊ शकतात, म्हणून पाकिटावरील घटकांची यादी तपासा.
औषधाचा प्रकार
फ्युरोसेमाइड हे या प्रकारचे औषध आहे.
फ्युरोसेमाइड असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये फ्युरोसेमाइड असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- लॅसिक्स ४० (Lasix 40) · 40 mg गोळी
फ्युरोसेमाइड कशासाठी वापरले जाते?
फ्युरोसेमाइड असलेली औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
नेहमीचे प्रश्न
फ्युरोसेमाइड कशासाठी वापरतात?
फ्युरोसेमाइड ही डॉक्टरांच्या चिठ्ठीवर मिळणारी पाण्याची गोळी आहे, जी हृदयाची कमजोरी, किडनीचा आजार आणि गंभीर लिव्हरचा आजार अशा स्थितीत शरीरातील जास्तीचे पाणी काढण्यासाठी, तसेच कधीकधी उच्च ब्लड प्रेशरसाठी वापरतात. ते तुमच्यासाठी योग्य आहे का हे डॉक्टर ठरवतात.
फ्युरोसेमाइडमुळे लघवी इतकी जास्त का होते?
हे औषध किडनीला मीठ परत शोषून घेण्यापासून रोखते, त्यामुळे मीठ आणि पाणी लघवीतून बाहेर जाते. झोपेत व्यत्यय येऊ नये म्हणून अनेक जण ते सकाळी घेतात. तुमच्यासाठी योग्य वेळ कोणती ते डॉक्टरांना विचारा.
फ्युरोसेमाइड घेत असताना उलट्या किंवा जुलाब झाल्यास काय करावे?
यामुळे शरीरातील पाणी कमी होऊ शकते, आणि या गोळ्यांमुळे ते आणखी वाढू शकते. तोंड कोरडे पडणे, तहान, गडद लघवी, चक्कर आणि गोंधळ ही याची लक्षणे आहेत. स्वतः निर्णय घेण्याऐवजी डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टचा सल्ला घ्या.
फ्युरोसेमाइड घेताना रक्ताच्या तपासण्या लागतात का?
अनेकदा हो. यामुळे पोटॅशियम व सोडियमसारखे क्षार बदलू शकतात आणि किडनीवर परिणाम होऊ शकतो, म्हणून डॉक्टर वेळोवेळी रक्ताच्या तपासण्या करतात, विशेषतः दीर्घकाळ घेतल्यास. डॉक्टरांचा सल्ला पाळा.
फ्युरोसेमाइड घेत असताना दारू पिऊ शकतो का?
ती टाळलेली बरी, कारण दारूमुळे चक्कर आणि शरीरातील पाण्याची कमतरता वाढू शकते. तुमच्यासाठी काय योग्य आहे ते डॉक्टरांना विचारा.
स्रोत
- Furosemide: a medicine to remove excess fluid. NHS (UK)
- Heart failure. NHS (UK)
- ATC/DDD Index: C03CA01 furosemide. WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)