ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ (Azithromycin): ਵਰਤੋਂ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਵਾਈਆਂ

ਕੋਰਸ ਅਕਸਰ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 3 ਤੋਂ 5 ਦਿਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਇੱਕ ਹੀ ਵੱਡੀ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਖਰੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਦਿਨ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਓ।

ਸਲਾਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ: ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਲੀਆਂ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਲਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ NHS ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ 1 ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ 2 ਘੰਟੇ ਬਾਅਦ ਲੈਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਪੱਤੇ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੋ, ਅਤੇ ਐਂਟੀਐਸਿਡ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰੱਖੋ।

ਅਜ਼ੀਥਰਾਲ 500 ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਗੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਗੋਲੀ ਵਿੱਚ 500 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਹੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਂਡ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੱਤ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੱਤੇ ਜਾਂ ਡੱਬੇ 'ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ।

ਨਹੀਂ। ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ੁਕਾਮ, ਫਲੂ, ਕੋਵਿਡ-19 ਜਾਂ ਹੋਰ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ (ਦਵਾਈ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਕਰਨਾ) ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਮੇਲ ਦਾ ਅਸਰ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਸ਼ਰਾਬ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਦਵਾਈ ਦੇ ਸੰਭਵ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਪੱਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਜਦੋਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਕਰੇ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਮਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦਸਤ, ਉਲਟੀ, ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਥ੍ਰਸ਼ (ਚਿੱਟੀ ਫੰਗਸ ਦੀ ਪਰਤ) ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਦੋਵੇਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀਆਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਹਨ, ਪਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ: ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਮੈਕਰੋਲਾਈਡ ਹੈ ਅਤੇ ਐਮੋਕਸੀਸਿਲਿਨ ਪੈਨਿਸਿਲਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਸਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਣ ਡਾਕਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਣ ਵੇਲੇ ਪੈਨਿਸਿਲਿਨ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਦਾ ਕੋਰਸ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਓਨੇ ਦਿਨ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਓ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਕਈ ਦਿਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਛੋਟਾ ਕੋਰਸ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕੋਰਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਨਾ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਤਬੀਅਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਨਾ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਦੇ ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ NHS ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਮੇਲ ਦੇ ਅਸਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਵੱਖਰਾ ਹੈ: ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਰੋਜ਼ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੋ, ਅਤੇ ਹਰ ਦਵਾਈ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੰਨੋ।

ਹਾਂ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਆਂਦਰਾਂ ਦੇ ਆਮ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪਤਲੇ ਪਖਾਨੇ ਇੱਕ ਆਮ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ। ਜੇ ਦਸਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ, ਪਾਣੀ ਵਰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰੁਕਣ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾ ਲੈਣ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਜਾਂ ਲੇਸ ਹੋਵੇ, ਕੋਰਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲਓ। ਦਸਤ ਰੋਕਣ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਟਾਈਫਾਈਡ (ਮਿਆਦੀ ਬੁਖਾਰ ਜਾਂ ਐਂਟੇਰਿਕ ਫੀਵਰ) ਲਈ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ICMR ਦੀਆਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਇਲਾਜ ਸੇਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਕੁਝ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਟਾਈਫਾਈਡ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਕਸਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਟਾਈਫਾਈਡ ਦੀ ਪਛਾਣ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ। ਬੁਖਾਰ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਡੇਂਗੂ ਅਤੇ ਮਲੇਰੀਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਲੇ ਦੀ ਖਰਾਸ਼ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਸਟ੍ਰੈਪ ਥ੍ਰੋਟ ਵਰਗੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੈਨਿਸਿਲਿਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ।

ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ, ਪਖਾਨਾ ਫਿੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਲਓ। ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਡਾਕਟਰ ਲਿਖੇ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਪ (ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਸਸਪੈਂਸ਼ਨ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਬੱਚੇ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਉਸ ਦੇ ਭਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਖੁਰਾਕ ਦਿਓ ਜੋ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਸਰਿੰਜ ਜਾਂ ਕੱਪ ਨਾਲ ਮਾਪੋ, ਰਸੋਈ ਦੇ ਚਮਚੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਡਾਕਟਰ ਨਾ ਕਹੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾ ਦਿਓ।

NHS ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਠੀਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਜਿੰਨੇ ਦਿਨ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਓਨੇ ਦਿਨ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ। ਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਪਵੇ, ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਵਿਗੜੇ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਲੱਛਣ ਆਉਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਹਰ ਗੋਲੀ ਵਿੱਚ 500 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਅਜ਼ੀਥਰੋਮਾਈਸਿਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ, ਕੀਮਤ, ਬਿਨਾਂ ਅਸਰ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਅਤੇ ਗੋਲੀ ਦੀ ਦਿੱਖ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ 'ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਝ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦਵਾਈਆਂ ਵੀ ਮਿਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।