ମେଟଫର୍ମିନ (Metformin): ବ୍ୟବହାର, ଏହା କିପରି କାମ କରେ, ଔଷଧ
ଏଥିରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ: English हिन्दी தமிழ் मराठी తెలుగు ಕನ್ನಡ বাংলা ગુજરાતી മലയാളം ਪੰਜਾਬੀ
ମେଟଫର୍ମିନ ଟାଇପ 2 ମଧୁମେହର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ଔଷଧ। ଏହା ଲିଭରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଚିନି କମାଇ ଏବଂ ଶରୀରକୁ ନିଜ ଇନସୁଲିନକୁ ଭଲ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ବ୍ଲଡ ସୁଗାର କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଭାରତରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଦେଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମର ଯୋଜନା ସହ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ସମୀକ୍ଷା ଚାଲିଛି। ଏହି ପୃଷ୍ଠା ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉତ୍ସ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଆମର ପଞ୍ଜୀକୃତ ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟ ଏହାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି।
ମେଟଫର୍ମିନ କିପରି କାମ କରେ?
ମେଟଫର୍ମିନ ଲିଭରରୁ ବାହାରୁଥିବା ଚିନିର ପରିମାଣ କମାଏ, ଅନ୍ତନଳୀରେ ଖାଦ୍ୟରୁ ଶୋଷିତ ହେଉଥିବା ଚିନିକୁ ମନ୍ଥର କରେ, ଏବଂ ମାଂସପେଶୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଟିସୁକୁ ଇନସୁଲିନ ପ୍ରତି ଭଲ ଭାବେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରାଏ। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ବଦଳି ନ ଯାଇ କିଡନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ।
ମେଟଫର୍ମିନ କିପରି ନେବେ
ଲେବଲ କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନନ୍ତୁ। ମେଟଫର୍ମିନ ସାଧାରଣତଃ ଭୋଜନ ସହ କିମ୍ବା ଭୋଜନ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଖିଆଯାଏ, ଏବଂ ମାତ୍ରା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ସ୍ଥିର କରନ୍ତି ଓ ଏହାକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ାଯାଇପାରେ। ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ କଥା ନ ହୋଇ ଏହା ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର ପୁଣି ବଢ଼ିପାରେ।
ମେଟଫର୍ମିନ ର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ମେଟଫର୍ମିନ ଗୁରୁତର ଅସୁବିଧା ବିନା ଖାଆନ୍ତି। ପେଟ ଓ ଅନ୍ତନଳୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରଥମ କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ କମିଯାଏ।
କମ୍ ଦେଖାଯାଉଥିବା କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ
- ବାନ୍ତି ଲାଗିବା କିମ୍ବା ବାନ୍ତି ହେବା
- ତରଳ ଝାଡ଼ା
- ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା
- ଭୋକ କମିବା
- ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ବଦଳିବା (ପ୍ରାୟତଃ ପାଟିରେ ଧାତୁ ଭଳି ସ୍ୱାଦ)
- ପେଟରେ ଗ୍ୟାସ କିମ୍ବା ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ
- ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାରରେ ଭିଟାମିନ B12 କମିବା, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ
ବିରଳ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର: ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ
- ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସ (ରକ୍ତରେ ବହୁତ ଅଧିକ ଏସିଡ) ର ଲକ୍ଷଣ, ଯାହା ଏକ ବିରଳ କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା: ବାରମ୍ବାର ବାନ୍ତି, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ମାଂସପେଶୀ ମୋଡ଼ି ହେବା, ଦ୍ରୁତ କିମ୍ବା କଷ୍ଟକର ନିଶ୍ୱାସ, ବହୁତ କ୍ଲାନ୍ତ କିମ୍ବା ଅସୁସ୍ଥ ଲାଗିବା। ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ
- ଗୁରୁତର ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ଲକ୍ଷଣ: ମୁହଁ, ଓଠ, ଜିଭ କିମ୍ବା ଗଳା ଫୁଲିବା, କୁଣ୍ଡାଇ ହେଉଥିବା ଫୁଟୁକା, କିମ୍ବା ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ
- ଚର୍ମ କିମ୍ବା ଆଖି ହଳଦିଆ ପଡ଼ିବା, ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ପରିସ୍ରା କିମ୍ବା ବଢ଼ିଚାଲିଥିବା ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯାହା ଲିଭର ସମସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ
- ମେଟଫର୍ମିନ ଇନସୁଲିନ କିମ୍ବା ସଲଫୋନିଲୟୁରିଆ ଭଳି ଟାବଲେଟ ସହ ଖାଇଲେ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର କମିଯିବା (କମ୍ପିବା, ଝାଳ ବାହାରିବା, ଭୋକ ଲାଗିବା, ବିଭ୍ରାନ୍ତି)
କିଏ ସାବଧାନ ରହିବା ଉଚିତ
ମେଟଫର୍ମିନ କିଡନୀ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ, ତେଣୁ କିଡନୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କେତେକ ପରିସ୍ଥିତି ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ବିରଳ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ, ତେଣୁ ଆପଣ ଏହା ଖାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଡାକ୍ତର, ଦାନ୍ତ ଡାକ୍ତର ଓ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ କୁହନ୍ତୁ।
When the label says not to use it
- ମେଟଫର୍ମିନ କିମ୍ବା ଟାବଲେଟର କୌଣସି ଉପାଦାନରେ ଆଲର୍ଜି
- ଗୁରୁତର କିଡନୀ ସମସ୍ୟା
- ମଧୁମେହ ଯୋଗୁଁ ରକ୍ତରେ ଏସିଡ (ଡାଇବେଟିକ କିଟୋଏସିଡୋସିସ) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମେଟାବୋଲିକ ଏସିଡୋସିସ
- ଅଧିକ ମଦ ପିଇବା, କିମ୍ବା ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣ, ଯଦି ଡାକ୍ତର ଅନ୍ୟଥା ସ୍ଥିର ନ କରନ୍ତି
- କିଡନୀ ସମସ୍ୟା: ମେଟଫର୍ମିନ ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓ ଅତିକମ୍ରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ କିଡନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା (eGFR) ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି। କୌଣସି କିଡନୀ ରୋଗ ଥିଲେ କିମ୍ବା ପରିସ୍ରା ବହୁତ କମ୍ ହେଉଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ
- ଲିଭର ରୋଗ, ହୃଦୟ ବିଫଳତା, ଫୁସଫୁସ ରୋଗ କିମ୍ବା କୌଣସି ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣ: ଏସବୁ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ, ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ
- ମଦ (ଆଲକୋହଲ): ଅଧିକ ମଦ ପିଇବା ଓ ଥରକେ ବହୁତ ମଦ ପିଇବା ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ। ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିବା ଅନୁସାରେ ମଦ ସୀମିତ ରଖନ୍ତୁ
- ବାନ୍ତି, ତରଳ ଝାଡ଼ା କିମ୍ବା ଜ୍ୱର ଯୋଗୁଁ ଶରୀରରେ ପାଣି କମ୍ ହେଲେ: ପରାମର୍ଶ ପାଇଁ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ମେଟଫର୍ମିନ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। କୁହା ନ ଗଲେ ନିଜେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
- ଆୟୋଡିନ ଥିବା କଣ୍ଟ୍ରାଷ୍ଟ ଡାଏ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ସ୍କାନ କିମ୍ବା ଏକ୍ସ-ରେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଖାଇବା ପିଇବା ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପଡ଼େ: କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣ ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଉଛନ୍ତି, କାରଣ ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ ଏବଂ ପରେ କିଡନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ପୁଣି ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ
- ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାର: ଏହା ଭିଟାମିନ B12 କମାଇପାରେ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ସମୟ ସମୟରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇପାରନ୍ତି
- ଇନସୁଲିନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ମଧୁମେହ ଟାବଲେଟ ସହ ଖାଇବା: ବ୍ଲଡ ସୁଗାର କମିଯିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼େ, ତେଣୁ ସତର୍କତା ଲକ୍ଷଣ ଜାଣି ରଖନ୍ତୁ
- ଗର୍ଭାବସ୍ଥା କିମ୍ବା ସ୍ତନ୍ୟପାନ: ମଧୁମେହ ଠିକ୍ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ନ ଥିଲେ ଆଶଙ୍କା ଥାଏ, ଏବଂ ମେଟଫର୍ମିନ କେବେ କେବେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ। ମାତୃଦୁଗ୍ଧରେ କେବଳ ଅତି ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ଯାଏ
- ପୂର୍ବରୁ ମେଟଫର୍ମିନରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହୋଇଥିବା
ମେଟଫର୍ମିନ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ
କେତେକ ଔଷଧ ମେଟଫର୍ମିନ ସହ ଖାଇଲେ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଏ କିମ୍ବା ବ୍ଲଡ ସୁଗାର ବଦଳାଏ। ଜଡ଼ିବୁଟି ଔଷଧ ସମେତ ଆପଣ ଯାହା ଖାଉଛନ୍ତି ସବୁ ବିଷୟରେ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।
- ପରିସ୍ରା ବଢ଼ାଉଥିବା ଟାବଲେଟ (ଡାଇୟୁରେଟିକ), ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ ଓ ଡାଇକ୍ଲୋଫେନାକ ଭଳି NSAID ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରକ, ଏବଂ କେତେକ ବ୍ଲଡ ପ୍ରେସର ଔଷଧ: ଏଗୁଡ଼ିକ କିଡନୀ କିମ୍ବା ଶରୀରର ପାଣି ସନ୍ତୁଳନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ତେଣୁ ମେଟଫର୍ମିନ ସହ ଏଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ମେଳ ନ ଖାଇପାରେ
- ଟୋପିରାମେଟ, ଜୋନିସାମାଇଡ ଓ ଏସିଟାଜୋଲାମାଇଡ (କାର୍ବୋନିକ ଏନହାଇଡ୍ରେଜ ଇନହିବିଟର): ଏଗୁଡ଼ିକ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇପାରେ
- ସିମେଟିଡିନ, ଡୋଲୁଟେଗ୍ରାଭିର, ରାନୋଲାଜିନ ଓ ଭାଣ୍ଡେଟାନିବ: ଏଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରରେ ମେଟଫର୍ମିନର ସ୍ତର ବଢ଼ାଇପାରେ
- ଇନସୁଲିନ ଓ ସଲଫୋନିଲୟୁରିଆ ମଧୁମେହ ଟାବଲେଟ: ଏଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଇଲେ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର କମିଯାଇପାରେ, ତେଣୁ କେବେ କେବେ ଏଗୁଡ଼ିକର ମାତ୍ରା କମାଇବାକୁ ପଡ଼େ
- ଷ୍ଟେରଏଡ (କର୍ଟିକୋଷ୍ଟେରଏଡ), ଥାଇଆଜାଇଡ ପରିସ୍ରା ବଢ଼ାଉଥିବା ଟାବଲେଟ ଓ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ: ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର ବଢ଼ାଇପାରେ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର ଅଧିକ ଯତ୍ନର ସହ ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ
- ମଦ (ଆଲକୋହଲ): ଏହା ଲ୍ୟାକ୍ଟେଟ ଉପରେ ମେଟଫର୍ମିନର ପ୍ରଭାବ ଓ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ
Effects on lab tests
- କିଡନୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା (eGFR) ପରୀକ୍ଷା: ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓ ଅତିକମ୍ରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ
- ଭିଟାମିନ B12 ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା: ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାରରେ B12 କମିପାରେ
- ବ୍ଲଡ ସୁଗାର ଓ HbA1c ପରୀକ୍ଷା: ମଧୁମେହ କେତେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି ତାହା ଦେଖିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ
ଯଦି କେହି ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଖାଇଦିଅନ୍ତି
ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ମାତ୍ରାଠାରୁ ବହୁତ ଅଧିକ ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଇଲେ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଏକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଡାକ୍ତରୀ ସ୍ଥିତି। କେହି ଅଧିକ ଖାଇଥିଲେ, କିମ୍ବା ଖାଇବା ପରେ ବହୁତ ଅସୁସ୍ଥ, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା, ଶ୍ୱାସକଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ, 112 କୁ ଫୋନ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ନିକଟତମ ଡାକ୍ତରଖାନାକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ଏବଂ ଔଷଧର ପ୍ୟାକ ସାଙ୍ଗରେ ନିଅନ୍ତୁ।
ଭାରତରେ ନିୟାମକ ସ୍ଥିତି
ଭାରତରେ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଭାବେ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ। ଏକକ ଉପାଦାନ ମେଟଫର୍ମିନ ନିଷିଦ୍ଧ ଔଷଧର CDSCO ତାଲିକାରେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମେଟଫର୍ମିନ ଥିବା ଅନେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ-ମାତ୍ରା ମିଶ୍ରିତ ଔଷଧ ଧାରା 26A ଅଧୀନରେ ନିଷିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ପ୍ୟାକରେ ଥିବା ଉପାଦାନ ତାଲିକା ଦେଖନ୍ତୁ।
ଔଷଧର ପ୍ରକାର
ମେଟଫର୍ମିନ ଏହି ପ୍ରକାରର ଔଷଧ ଅଟେ।
ମେଟଫର୍ମିନ ଥିବା ଔଷଧ
ଭାରତରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଏହି ଔଷଧଗୁଡ଼ିକରେ ମେଟଫର୍ମିନ ଅଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ A ରୁ Z (ବର୍ଣ୍ଣାନୁକ୍ରମିକ) ଭାବେ ଦିଆଯାଇଛି। ଭଲ-ମନ୍ଦ ଅନୁସାରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ସଜା ହୋଇନାହିଁ।
- ଗ୍ଲାଇକୋମେଟ-500 (Glycomet-500) · 500 mg ଟାବଲେଟ
ମେଟଫର୍ମିନ କେଉଁଥିପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?
ମେଟଫର୍ମିନ ଥିବା ଔଷଧ ଏହି ରୋଗ ଓ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
ଗ୍ଲାଇକୋମେଟ-500 ଓ ମେଟଫର୍ମିନ କ'ଣ ସମାନ?
ଗ୍ଲାଇକୋମେଟ-500 ଏକ ଟାବଲେଟର ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମ, ଯେଉଁଥିରେ 500 ମି.ଗ୍ରା. ମେଟଫର୍ମିନ ଅଛି ଏବଂ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଓ ଜେନେରିକ ଟାବଲେଟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଔଷଧ ଥାଏ। ସେହି ବ୍ରାଣ୍ଡ ପରିବାରର କେତେକ ଉତ୍ପାଦରେ ଅନ୍ୟ ଉପାଦାନ ମିଶିଥାଏ, ତେଣୁ ପ୍ୟାକରେ ଉପାଦାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଖନ୍ତୁ।
ମେଟଫର୍ମିନ କ'ଣ ସୁଗାର (ମଧୁମେହ)ର ଔଷଧ?
ହଁ। ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ ସହ ବ୍ଲଡ ସୁଗାର କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରି ଟାଇପ 2 ମଧୁମେହର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଏକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ, ତେଣୁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଏହାକୁ ଆରମ୍ଭ, ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ମେଟଫର୍ମିନ କାହିଁକି ତରଳ ମଳ କିମ୍ବା ବାନ୍ତି ଲାଗିବା ସୃଷ୍ଟି କରେ?
ପେଟ ଓ ଅନ୍ତନଳୀର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ କମିଯାଏ। ଟାବଲେଟକୁ ଭୋଜନ ସହ ଖାଇଲେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିପାରେ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ନ ହେଲେ କିମ୍ବା ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପେଟରେ ନ ରହିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।
କିଡନୀ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ମୁଁ ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଇପାରିବି କି?
ମେଟଫର୍ମିନ କିଡନୀ ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରୁ ବାହାରିଯାଏ, ତେଣୁ କିଡନୀ ଠିକ୍ ଭାବେ କାମ ନ କଲେ ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହୋଇପାରେ। ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓ ଅତିକମ୍ରେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ କିଡନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତି। କୌଣସି କିଡନୀ ରୋଗ ଥିଲେ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ନିଜେ ମାତ୍ରା ବଦଳାନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସ କ'ଣ?
ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସ ହେଉଛି ରକ୍ତରେ ଏସିଡ ଜମା ହେବା। ମେଟଫର୍ମିନ ସହ ଏହା ବିରଳ, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁତର। ସତର୍କତା ଲକ୍ଷଣ ହେଲା ବାରମ୍ବାର ବାନ୍ତି, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ମାଂସପେଶୀ ମୋଡ଼ି ହେବା, ଦ୍ରୁତ ନିଶ୍ୱାସ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଲାନ୍ତି। ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଡାକ୍ତରୀ ସାହାଯ୍ୟ ନିଅନ୍ତୁ।
ମେଟଫର୍ମିନ ଖାଇଲା ବେଳେ ମୁଁ ମଦ ପିଇପାରିବି କି?
ମଦ ଲ୍ୟାକ୍ଟିକ ଏସିଡୋସିସର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଏ, ଏବଂ ଅଧିକ ମଦ ପିଇଲେ ମେଟଫର୍ମିନ ଉପଯୁକ୍ତ ନ ହୋଇପାରେ। କେତେ ପିଉଛନ୍ତି ତାହା ସୀମିତ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ ଠିକ୍ ତାହା ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।
ସ୍କାନ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ମେଟଫର୍ମିନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ କି?
କେବେ କେବେ। ଆୟୋଡିନ କଣ୍ଟ୍ରାଷ୍ଟ ଡାଏ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ସ୍କାନ ଓ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ଆଖପାଖରେ ଏହାକୁ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ, ଏବଂ ପରେ କିଡନୀର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ପୁଣି ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ। ଡାକ୍ତରଖାନାର କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣ ଏହା ଖାଉଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ।
ମେଟଫର୍ମିନ ଭିଟାମିନ B12 ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ କି?
ହଁ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟବହାରରେ ଭିଟାମିନ B12 କମିପାରେ, ଯାହା କ୍ଲାନ୍ତି କିମ୍ବା ହାତ ଓ ଗୋଡ଼ରେ ଝିମ୍ଝିମ୍ ଲାଗିବା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ସମୟ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଇପାରନ୍ତି। ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ନ ପଚାରି ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ କିମ୍ବା ମେଟଫର୍ମିନ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଉତ୍ସ
- Metformin: a medicine for type 2 diabetes. NHS (UK)
- Who can and cannot take metformin. NHS (UK)
- Side effects of metformin. NHS (UK)
- Type 2 diabetes: treatment. NHS (UK)
- Metformin hydrochloride tablets: prescribing information (label revised 7/2025, repackager copy). DailyMed, US National Library of Medicine
- Metformin. StatPearls, NCBI, US National Library of Medicine
- Metformin-Associated Lactic Acidosis (MALA). StatPearls, NCBI, US National Library of Medicine
- National Formulary of India. Indian Pharmacopoeia Commission
- List of drugs prohibited for manufacture and sale through gazette notifications under section 26A of the Drugs & Cosmetics Act 1940. Central Drugs Standard Control Organisation (CDSCO)
- National List of Essential Medicines 2022. Ministry of Health and Family Welfare, Government of India (copy hosted by CDSCO)