झिंक (Zinc): उपयोग, कसे काम करते, औषधे
इतर भाषांमध्ये: English हिन्दी தமிழ் ਪੰਜਾਬੀ ଓଡ଼ିଆ অসমীয়া
झिंक हे एक खनिज आहे, जे शरीराला नवीन पेशी व एन्झाइम तयार करण्यासाठी, कार्बोहायड्रेट, चरबी व प्रथिने वापरण्यासाठी आणि जखमा भरण्यासाठी मदत करते. बहुतेक लोकांना आहारातून पुरेसे झिंक मिळते. डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय दिवसाला 25 मिग्रॅपेक्षा जास्त सप्लिमेंट घेण्याचा सल्ला दिला जात नाही.
फार्मासिस्ट पुनरावलोकन सुरू आहे. हे पान खाली दिलेल्या स्रोतांवर आधारित आहे आणि आमचे नोंदणीकृत फार्मासिस्ट ते तपासत आहेत.
झिंक कसे काम करते?
अनेक एन्झाइमना आणि नवीन पेशी तयार होण्यासाठी झिंक लागते, म्हणूनच जखम भरण्यासाठी ते महत्त्वाचे आहे. खूप जास्त प्रमाणात घेतल्यास शरीर कमी तांबे (कॉपर) शोषून घेते.
झिंक कसे घ्यावे
लेबलवरील सूचना किंवा डॉक्टरांचा सल्ला पाळा. ब्रिटनच्या मार्गदर्शनानुसार (NHS) प्रौढांना रोज सुमारे 9.5 मिग्रॅ (पुरुष) आणि 7 मिग्रॅ (महिला) झिंक लागते, जे सहसा विविध प्रकारच्या आहारातून मिळते.
झिंक चे दुष्परिणाम
लेबलवर सांगितलेल्या प्रमाणात झिंक सहसा नीट सहन होते. दीर्घकाळ खूप जास्त घेतल्यास त्रास होऊ शकतात.
क्वचित किंवा सौम्य
- मळमळ किंवा पोट बिघडणे, जे रिकाम्या पोटी घेतल्यास होण्याची शक्यता जास्त असते
दुर्मिळ पण गंभीर: त्वरित वैद्यकीय मदत घ्या
- चेहरा, ओठ किंवा घसा सुजणे, किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणे (ॲलर्जीची प्रतिक्रिया). ताबडतोब वैद्यकीय मदत घ्या
- दीर्घकाळ जास्त प्रमाणात घेतल्यानंतर रक्तक्षयाची (ॲनिमिया) लक्षणे, जसे नेहमीपेक्षा जास्त थकवा किंवा त्वचा फिकट पडणे
कोणी काळजी घ्यावी
झिंकचे सप्लिमेंट लेबलवर सांगितलेल्या प्रमाणातच ठेवणे चांगले.
- डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय दिवसाला 25 मिग्रॅपेक्षा जास्त झिंक सप्लिमेंट घेऊ नये, असे NHS सांगते
- दीर्घकाळ जास्त प्रमाणात घेतल्यास तांब्याचे (कॉपर) शोषण कमी होते, ज्यामुळे रक्तक्षय (ॲनिमिया) आणि हाडे कमजोर होऊ शकतात
- तुम्ही घेत असलेल्या प्रत्येक सप्लिमेंटमधील झिंकचे प्रमाण तपासा, कारण अनेक मल्टिव्हिटॅमिनमध्येही ते असते
कोणी जास्त घेतल्यास
चुकून एक जास्तीची गोळी घेतल्यास गंभीर त्रास होण्याची शक्यता कमी आहे, पण खूप जास्त प्रमाणात घेतल्यास उलट्या आणि पोटदुखी होऊ शकते. कोणी जास्त प्रमाणात घेतले असेल तर डॉक्टर किंवा फार्मासिस्टला विचारा, किंवा त्यांना बरे वाटत नसेल तर 112 वर कॉल करा किंवा जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा.
भारतातील नियामक स्थिती
झिंक ड्रग्ज अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्टच्या कलम 26A अंतर्गत बंदी घातलेल्या औषधांच्या सीडीएससीओच्या यादीत नाही. झिंकचे उत्पादन औषध म्हणून विकले जाते की आहार सप्लिमेंट म्हणून, हे उत्पादनावर अवलंबून असते; पाकीट पाहा.
औषधाचा प्रकार
झिंक हे या प्रकारचे औषध आहे.
झिंक असलेली औषधे
भारतात विकल्या जाणाऱ्या या औषधांमध्ये झिंक असते. ती वर्णक्रमाने दिली आहेत, क्रमवारीनुसार नाहीत.
- झिंकोव्हिट (Zincovit) · See pack गोळी
झिंक कशासाठी वापरले जाते?
झिंक असलेली एकत्रित औषधे या स्थितींमध्ये वापरली जातात.
- Vitamin deficiency
याच प्रकारची इतर औषधे
हे सक्रिय घटक झिंक च्याच प्रकारचे आहेत.
नेहमीचे प्रश्न
झिंक शरीरात काय करते?
ते नवीन पेशी व एन्झाइम तयार करण्यास, कार्बोहायड्रेट, चरबी व प्रथिनांवर प्रक्रिया करण्यास आणि जखमा भरण्यास मदत करते. बहुतेक लोकांना अन्नातून पुरेसे झिंक मिळते. आहारात कमतरता राहिली किंवा डॉक्टरांनी सल्ला दिला तरच सप्लिमेंटची गरज असते.
किती झिंक खूप जास्त होते?
डॉक्टरांनी सांगितल्याशिवाय दिवसाला 25 मिग्रॅपेक्षा जास्त झिंक सप्लिमेंट घेऊ नये, असा NHS चा सल्ला आहे. दीर्घकाळ खूप जास्त झिंक घेतल्यास तांब्याचे (कॉपर) शोषण कमी होते, ज्यामुळे रक्तक्षय (ॲनिमिया) आणि हाडे कमजोर होऊ शकतात. पाकीट आणि तुम्ही घेत असलेली इतर सप्लिमेंट तपासा.